{"kind":"section","lang":"la","language":"Latin","title":"De magnete 232","citation":"William Gilbert, De magnete 232","ref":"232","level":null,"urn":null,"url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/232","api":"https://interlinea.aeterna-institute.org/api/v1/library/latin/william-gilbert/de-magnete/232","markdown":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/232.md","author":{"name":"William Gilbert","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert"},"work":{"title":"De magnete","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete","urn":null},"verse":false,"words":358,"text":"Terrae namque circulus maior ad primi mobilis ambitum est minor quàm stadium ad terram totam. Si terrestris reuolutio diurna videatur praeceps, nec à natura admittenda, propter rapiditatem: Primi mobilis agitatio, & sibi ipsi, & toti mundo erit plusquàm insana, cum nulla alia motione, vlla proportione aut similitudine consentiens. Videtur Ptolemaeo & Peripateticis perturbari naturam, & dissolui huius globi nostri compaginem & firmitudinem oportere, à terrena tam veloci circumactione. Terrae diameter est 1718 milliariorum germanicorum; Lunae nouae maxima elongatio 65, minima 55 semidiametrorum terrę: diuiduae lunae altitudo maxima 68, minima 52: verisimile tamen est sphaeram eius maiorem adhuc & profundiorem esse. Sol in maxima excentricitate distantiam 1142 semidiametrorum terrae habet; Mars, Iupiter Saturnus, vt motu sunt tardiores, ita sunt longè à terra remotiores. Firmamenti & fixarum distantiae optimis mathematicis incomprehensibiles videntur. Nonâ sphaerâ omissa, primi mobilis conuexitas si iustè ad reliquorum proportionem ęstimetur, oportet primi mobilis conuexum tantum spatij percurrere vnâ horâ, quantum continent circuli maiores terrestres 3000, nam in firmamenti conuexo conficeret plusquam 1800; sed quae soliditas ferrea adeo firma & pertinax fingi potest, vt tanto furore & tam ineffabili pernicitate non disrumpatur, & in frusta abeat. Chaldaei verò lumen caelum esse voluerunt. In lumine autem non est tanta firmitas, nec in Plotini ignito firmamento, nec in fluido caelo aqueoue diuini Mosis, aut summè tenui & transparenti, quod stellarum lumina à conspectu nostro non intercipit. Explodendus est igitur error tam altè conceptus caelestis huius, tam insanae & furiosae rapiditatis, & reliquorum caelorum violentae retardationis. Excutiant Theologi, & spongijs deleant aniles istas de tam rapidâ caelorum gyratione fabulas ab inconsideratis quibusdam philosophis mutuatas. A Martis sphaera (si sphaera fuerit) & motu, Sol non rapitur, nec Mars à loue, nec Iupiter à Saturno: Fixarum etiam stellarum sphaera moderata satis esse videtur, nisi quòd motus imputantur firmamento qui in tellure sunt, & immutationem quandam phęnomenan efficiunt. Superiores in inferiores tyrannidem non exercent; nam & caelum philosophorum, & theologorum, oportet esse mansuetum, foelix & tranquillum & mutationibus minùs obnoxium: nec primi mobilis vis, furor, celeritas & rapiditas dominabitur. Descendit furor iste per omnes coelestes sphaeras, & corpora coelestia, philosophorum nostrorum elementa inuadit, ignem rapit, aërem voluit, vel saltem maximam partem trahit, aetherem vniuersum ducit, & conuertit (ac si solidum esset & firmum corpus, cùm tenuissima sit substantia nec renitens, nec ductilis) ignitas impressiones, superiores captiuas ducit.","prev":{"citation":"De magnete 231","label":"LIBER","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/231","api":"https://interlinea.aeterna-institute.org/api/v1/library/latin/william-gilbert/de-magnete/231"},"next":{"citation":"De magnete 233","label":"LIBER","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/233","api":"https://interlinea.aeterna-institute.org/api/v1/library/latin/william-gilbert/de-magnete/233"},"credit":{"text":"William Gilbert, De magnete. Text: NOSCEMUS Digital Sourcebook (Universität Innsbruck), CC BY 4.0. Changes: page furniture removed and the text divided into reading sections by Interlinea.","license":"CC BY 4.0","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/","source":"https://wiki.uibk.ac.at/noscemus/De_magnete","quality":"ocr"}}