{"kind":"section","lang":"la","language":"Latin","title":"De magnete 39","citation":"William Gilbert, De magnete 39","ref":"39","level":null,"urn":null,"url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/39","api":"https://interlinea.aeterna-institute.org/api/v1/library/latin/william-gilbert/de-magnete/39","markdown":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/39.md","author":{"name":"William Gilbert","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert"},"work":{"title":"De magnete","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete","urn":null},"verse":false,"words":256,"text":"Ita ferrea haec & terrestris natura, in varijs lapidum, venarum, & terrarum corporibus includitur, excipiturque; & specie, & forma, & efficientia dissimilis existit: Et arte varijs ingenijs excoquitur, emendatur, & humano vsui, in infinitis artificijs, & instrumentis, supra omnia corpora inseruit. Ferrum aliud loricis idoneum, aliud aduersus tormentorum ictus, aliud contra gladios & curuatorum ensium (vulgò Cimeterum aciem) aliud gladijs, aliud equorum soleis inseruit. Ex illo fiunt claui, cardines, pessulae, serrae, claues, cancelli, ostia, valuae, palae, bacilla, fuscinulae, hami, vncini, tridentes, ollae, tripodes, incudes, mallei, cunei, catenae, manicae, compedes, ligones, dolabrae, falces, scirpiculae, rutra, sarcula, runcinae, rastra, vomeres, furcae, patinae, patellae, ligulae, coclearia, verum, cultra, pugiones, gladij, secures, dolones, gessae, Sarissae, frameae, anchorae, & nautica plurima. Praeterea pilae, aclydes, murices, loricae, galeae, thoraces, equorum calcei, ocreae, fila, musicorum chordae, cathedrae, cataractae, arcus, balistae, & (humano generi pestes) bombardae, sclopi, pilaeque tormentariae, infinitaque instrumenta Latinis incognita; Quae ideò recitaui, vt intelligatur quantus sit ferri vsus, quod omnia alia metalla plus centies superat, & indies à metallicis excoquitur, cuius in omni ferè pago officinae. Hoc enim praecipuum metallum, quod multis, maximisque humanis necessitatibus inseruit: & longè supra alia metalla omnia in tellure abundat, praedominaturque. Quare vani sunt illi Chemici, qui putant naturam velle omnia metalla in aurum perficere: quasi eadem pararet omnes lapides mutare in adamantes, quia adamas omnes splendore & duritie superat, quia aurum splendore, grauitate, & firmitudine, aduersus omnes iniurias inuictum, excellit. Est igitur ferrum effossum, vti excoctum, metallum, paululum quidem à terreno primigeneo homogenico corpore, propter metallicum humorem imbibitum, diuersum; non ita tamen alienum, quin materiae repurgatae ratione, magneticas vires ampliùs admittat, & praepotenti illius formae associetur, & iustè obtemperet. CAP.","prev":{"citation":"De magnete 38","label":"38","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/38","api":"https://interlinea.aeterna-institute.org/api/v1/library/latin/william-gilbert/de-magnete/38"},"next":{"citation":"De magnete 40","label":"40","url":"https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/william-gilbert/de-magnete/40","api":"https://interlinea.aeterna-institute.org/api/v1/library/latin/william-gilbert/de-magnete/40"},"credit":{"text":"William Gilbert, De magnete. Text: NOSCEMUS Digital Sourcebook (Universität Innsbruck), CC BY 4.0. Changes: page furniture removed and the text divided into reading sections by Interlinea.","license":"CC BY 4.0","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/","source":"https://wiki.uibk.ac.at/noscemus/De_magnete","quality":"ocr"}}