# Ἀλεξιάδα 11.1-8 Anna Comnena, Ἀλεξιάδα, ΑΛΕΞΙΑΣ ΙΕ.. Ancient Greek. Canonical: https://interlinea.aeterna-institute.org/library/greek/anna-comnena/text/11.1-8 Ἳνα τί δέ περὶ τούτων; αἰσθάνομαι γὰρ ἐμαυτῆς οἶον τῆς λεωφόρου ἐκτρεπομένης, διττόν μοι τὸν ἀγῶνα τοῖ λόγοι τῆς προκειμένης ὑπαγορευούσης ὑποθέσεως ἱστορεῖν ἅω καὶ τραγῳδεῖν τὰ ξυμπεσόντα τῷ αὐτοκράτορι, ἱστορεῖν μὲν τοὺς ἀγῶνας, εἰς μονῳδίαν δὲ ἄγειν ὁπόσα τὴν καρδίαν διεμασσήσατο. μεθ’ ὧν τάττοιμι ἂν καὶ τὸν ἐκείνου θάνατον καὶ πάσης τῆς ἐπιγείου λήξεως ὄλεθρον. ἀλλὰ γὰρ ἀναμέμνημαι καὶ λόγων τινῶν πατρικῶν τῆς μέν ἱστορίας ἀπαγόντων, εἰς δέ τοὺς θρήνους καὶ τὰς ὀλοφύρσεις παρακαλούντων. ἤκουον γὰρ καὶ τούτου πολλάκις, ἤκουον τὴν μητέρα καὶ βασιλίδα ἀνακόπτοντος ἐπιτάττουσαν τοῖς σοφοῖς διὰ τῆς ἱστορίας τοῖς ἐς ὕστερον παραπέμψαι τοὺς ἐκείνου πόνους καὶ τὰ πολλὰ ἆθλα ἐκεῖνα καὶ τὰ σκάμματα, μονῳδεῖν δὲ ἐπ’ αὐτῷ καὶ κλαίειν τὰ συμπεσόντα οἱ δεινά. οὔπω γὰρ ἔτος ἓν πρὸς τῷ ἡμίσει διελήλυθεν, ἐξ οὗπερ τῆς ἐνστρατείας ἐπανελήλυθεν ὁ αὐτοκράτωρ, καὶ νόσος ἄλλη δεινή τις ἐπισκήψασα βρόχον ἐπήνεγκε τούτῳ θανάσιμον, εἰ δέ δεῖ τἀληθὲς εἰπεῖν, τὴν τοῦ παντὸς καταστροφὴν καὶ φθοράν. ἀλλ’ ἐπεὶ τὸ τῆς ὑποθέσεως ἐκβιάζει μέγεθος, φιλοπάτωρ τε ἅμα καὶ φιλομήτωρ ἐξ αὐτῶν σπαργάνων γεγενημένη θεσμοὺς ἱστορίας ὑπερεκπίπτειν ἔρχομαι διηγησομένη, ὅπερ οὐ πάνυ τι βούλομαι, τὴν τοῦ αὐτοκράτορος τελευτήν. ἱπποδρομίας γὰρ γενομένης ἐξ αἰτίας ἀνέμου τηνικαῦτα πνεύσαντος σφοδροῦ ἀναρροιβδῆσαν οἶον τὸ ῥεῦμα καὶ τῶν ἄκρων ὑποχωρῆσαν θάτερον τῶν ὤμων κατειλήφει. οἱ μὲν οὖν πολλοὶ τῶν ἰατρῶν οὐδέ συνῄεσαν ὅλως τὴν ἐπερχομένη ἡμῖν ἀπειλὴν ἐντεῦθεν. ὁ δέ γε Καλλικλἶς Νικόλαος, οὑ- τωσὶ γὰρ προσηγορείετο, μάντις ἢν ἡμῖν τῶν ἀπει·κταίων κακῶν κὼ πτοεῖσθαι ἐhγε, μὴ τῶν τ̓́κρων ὑποχωρῆσαν καὶ ἄλλη δωπορει όμενον ἀβοήθVον τὸν κίνδυνον τῷ κάμνοντι ἀπεργάσοιτο · κἂν πιστεύειν οὐκ εἴχομεν, ὅτι μηδ’ ἠβοιλό- μέθᾳ. οὐδεὶς μὲν οὖν τηνικαῦτα πλὴν τοῦ Καλhκh́λcους διά τινων καθαρσίων κένωσιν προετεh́·μητο. οὐδὲ γὰρ εἴωθε τὸ σα-μα τοῦτο λαμβάνειν καθάρσιον, ἀλλὰ παντάπασιν ἀγιμναστος ἢν πρὸς τὰς φαρμακοποσίας. ᾧπερ οἱ πhίους καὶ fia?.?J3v ὁ Παντεχνὴς Μιχαὴλ συγχωρούμενος παντελῶς ἀπεῖργε τὴν κάθαρσιν. ὁ δέ γε Καλhκλῆς τοῦ μέλλοντος στοχασάμενος ἐπηωνηματικῶς αὐτοῖς ἔλεγεν ὡς ^’vvv μὲν τῶν ἄκρων ἡ ὕλη ἀφεμένη πρὸς τὸν ὦμον ἐνέσκηψέ νῊ τὸν τράχηλον εἰσαῦθις δὲ μὴ διὰ καθαρσίων κενωθεῖσα εἰς τι τῶν πρωτουργῶν μορίων ἢ καὶ αὐτί̀ν τὴν καρδίαν ἐπιρρεύσασα ἀνίατον τὴν βλάβην ἀπεργασεται’’. . παρῆν γὰρ καὶ αἰτῇ ἐξ ἐπιταγῆς τῆς ἐμῆς δεσποίνης, ἐφ’ ᾧ τοῖς τῶν ἰατρῶν λόγοις διαιτῆσαι, καὶ ἤκουον τα-ν λεγομένων καὶ τοῖς τοῦ Καλλικλῆ κἀγὼ συνετιθέμην λόγοις. τῶν πhιόνων δ’ ὅμως ἡ ψῆφος π̓̔́ τει. ἀλλὰ τότε δὴ τότε τὸ μὲν ῥεῦμα τοῦ βασιλικοῦ σώματος τὰς συνήθεις ἐπικρατῆσαν ἡμέρας ἀπεμαραίνετο καὶ πρὸς ὑγείαν ὁ κάμνων ἐπανῄει. οὔπω μῆνες παρῆλθον ἓξ καὶ ὀλέθριον νόσημα ἐκ τῆς πολλῆς τάχα ἀθυμίας τῶν καθ᾿ ἑκάστην προσπιπτόντων αὐτῷ καὶ τῆς συνόδου τῶν κοινῶν φροντίδων ξυμβέβηκε. καὶ ἤκουον αὐτοῦ θαμὰ πρὸς τὴν βασιλίδα διηγουμένου καὶ οἷον ἐπεγκαλοῦντος αὐτῇ τὸ νόσημα· “τί ποτ” ἄρα τὸ συμβαῖνόν μοι περὶ τὴν ἀναπνοὴν πάθος; βούλομαι γὰρ ἀναπνεῦσαι βαθὺ καὶ ἀθρόον καὶ οἶον κουφισθῆναι τῆς ἐγκειμένης ἀνίας ἐν τῇ καρδίᾳ. τοῦτο δὲ πολλάκις ἐπιχειρῶν οὐδέ ἅπαξ δύναμαι πολλοστημόριον ἀναπέμψαι τοῦ ἐπιθλίβοντος βάρους, τὸ δ᾿ ἐπίλοιπον καθάπερ τις λίθος ἐπίκειταί μου τῇ καρδίᾳ βαρύτατος ἀνακοπῆς ἐν τῷ μεταξὺ γενομένης τοῦ στεναγμοῦ, καὶ τὴν αἰτίαν συνιδεῖν οὐκ ἂν ἔχοιμι οὐδ᾿ ὁπόθεν τὸ τοιοῦτον πάθος ἐγγίνεταί μοι. καὶ ἄλλο δέ τι προσαναγγέλλω, φιλτάτη ψυχή, κοινωνὲ τῶν ἐμῶν παθῶν καὶ βουλευμάτων· χάσμα πολλάκις ἐπέρχεται μοι, καὶ διακοπτόμενον ἐν τῷ μεταξὺ τὸ εἰσπνεόμενον πνεῦμα μεγίστην μοι τὴν ἀνίαν ἐπάγει. τί ποτε ἄλλο τὸ καταλαβόν με τοῦτο δεινόν, εἰ οἶδας, φράζε.” ἡ δέ γε βασιλὶς ταῦτα ἀκούουσα καὶ ἅπερ ἐκεῖνος πάσχει παρ᾿ ἐκείνου μανθάνουσα ἐδόκει μὲν εἶναι αὐτῆς τὰ πάθη καὶ ὥσπερ ἀνακοπτομένη καὶ αὐτὴ ὑπὸ τοῦ ἄσθματος, οὕτω διέκειτο πρὸς τοὺς λόγους τοῦ αὐτοκράτορος. συχνῶς δὲ τοὺς ἐπιστήμονας μεταπεμπομένη τῶν ἰατρῶν τί τοῦ νοσήματος εἶδος πολυπραγμονεῖν ἠναγκάζετο καὶ τῶν αἰτίων τὰ προσεχῆ καὶ τὰ πόρρω ᾐτεῖτο μαθεῖν. οἱ δὲ τὴν χεῖρα ταῖς ἀρτηρίαις ἐπιβάλλοντες ἔμφασιν παντοίου εἴδους ἀνω- μαλίας κατὰ πᾶσαν τῆς ἀρτηρίας κίνησιν εὑρίσκειν ἀνωμολόγουν, τὸ δ’ αἴτιον συνιδεῖν οὐκ εἶχον ὃπη· μηδὲ ** τὴν τοῦ βασιλέως δίαιταν ἠπίσταντο, ἀλλὰ πάνυ σωφρονεστάτην καὶ λιτὴν καὶ ὅλως γυμνικήν τε καὶ στρατιωτικὴν ἀπαγορεύσαντος τὰ τῶν ἀπὸ τῆς περιττῆς διαίτης ὑλῶν, εἰς αἰτίαν ἄλλην τὰ τῆς στενοχωτίας ἀνέφερον κὼ προκαταρκτικὸν αἴτιον ταυτησὶ τῆς νόσου οὐδὲν ἄλλο ἔλεγον ἢ τὴν τῶν φροντίδων πολλὴν συντονίαν κὼ τὸ συνεχὲς καὶ πυκνὸν τῶν θλίψεων θερμαινομένης ἐκεῖθεν αὐτῷ τῆς καρδίας καὶ τὸ περιττὸν ἅπαν ἐλεούσης ἐξ ὅλοι· τοῦ σώματος. ἐντεῦθεν ἡ δεινὴ νόσος ἐπελθοῦσα τῷ αὐτοκράτορι ἀνακωχὴν ὅλως οὐκ ἐνεδίδου, ἀλλ᾿ ὡς ἀγχόνη συνέπνιγε. τοσοῦτον δὲ καθ᾿ ἓκαστην ηὔξανε τὸ τῆς νόσου, ὡς μηκέτι ἐκ διαστημάτων, ἀλλὰ συνεχῶς καὶ ἀδιαστάτως ἐπέρχεσθαι, ὡς μηδέ περὶ θατέραν δύνασθαι κατακλιθῆναι τὸν αὐτοκράτορα πλευρὰν μηδέ πρὸς ἰσχύος ἔχειν ἀβίαστον τὸ παράπαν εἰσπνεῦσαι τὸν ἀέρα. ἅπας οἶν τηνικαῦτα μετεκαλεῖτο ἰατρὸς καὶ ἡ τοῦ αὐτοκράτορος νόσος ὑπόθεσις αὐτοῖς προὔκειτο. ἐμερίζοντο δέ ταῖς γνώμαις καὶ κατετέμνοντο ἄλλος ἄλλο τι διεγίνωσκε καὶ πρὸς τὴν διάγνωσιν ἐπειρᾶτο προσάγειν τὴν θεραπείαν. ὅπως δ’ ἂν εἶχεν ἢ οὕτως ἢ οὕτως, δύσκολον εἶχε τὰ κατὰ τὸν αὐτοκράτορα. οὐδὲ γὰρ ἂν ἀκαρῆ χρόνον ἐλεύθερον εἰσπνεῦσαι δεδύνητο. ὄρθιος γὰρ ἠναγκάζετο διόλου ἀνακαθήμενος ἀναπνεῖν· εἰ δέ που καὶ ὓπτιος κέοιτοἢ κατὰ θατέραν πλευράν, φεῦ τότε τοῦ βρόχου. οὐδὲ γὰρ ἐνῆν συρμάδα μικρὰν τοῦ ἔξωθεν ἀέρος εἰσρυῆναί τε καὶ ἀπορρυῆναι κατά γε τὴν ἀναπνοήν τε καὶ εἰσπνοήν. ἀλλὰ καὶ ὁπηνίκα ἐλεήσας τις τοῦτον ὕπνος ἐπέλθῃ, καὶ τότε τῆς πνιγμονῆς ἐπεδίδου· ὥστε κατὰ πάντα καιρὸν καὶ ἐγρηγορότος αὐτοῦ καὶ ὑπνώττοντος ἡ συμφορὰ τῆς ἀγχόνης ἐπετίθετο. ἐπεὶ δέ καθάρσιον οὐκ ἐδίδοτο, πρὸς φλεβοτομίαν ἀπέβλεψαν καὶ τὴν μὲν διὰ τοῦ ἀγκῶνος ἀπέταμον· οὐ μὴν τῆς φλεβοτομίας ἀπώνατο, ἀλλ’ ὡσαύτως καὶ πάλιν εἶχε καὶ δίσπνους ἦν ὅλος καὶ ἐκινδύνευε διόλου στενὸν ἀναπνέων ταῖς χερσὶν ἡμῶν ἐναπερυγεῖν τὴν ψυχήν. ἀλλ’ ἐράϊσε μὲν τὰ τῆς διαθέσεως τῆς διὰ τῶν πεπέρεων ἀντιδότου δοθείσης. καὶ ἡμεῖς ὑφ’ ἡδονῆς οὐκ εἴχομεν, ὅ τι καὶ χρησαίμεθα τῆς εὐφροσύνης· ἀλλὰ καὶ χαριστήριον τῷ Θεῷ. πάντα δὲ ἦσαν ἄρα πλάνη. εἰς τρίτην γὰρ ἡμέραν ἢ καὶ τετάρτην εὐθὺς πάλιν αἰ αὐταὶ ἀγχόναι κατὰ τοῦ βασιλέως καὶ στενοχωρίαι τοῦ πνεύμονος. ἐλπίζω δ’, εἰ μὴ χείρω ἐξ ἐκείνου τοῦ πόματος γέγονεν ἀναχέαντος τὰς ὓλας καὶ κρατῆσαι μὴ δυναμένου, ἀλλ’ εἰς τὰς κοιλότητας τῶν ἀρτηριῶν ἐνθεμένου καὶ ἐπιτείναντος τὴν διάθεσιν. ἐντεῦθεν οὐδὲ σχῆμα κατακλίσεως εὐπετῶς ἦν ἐφευρεῖν παντάπασιν αὐτῷ τῆς νόσου ἐπακμαζούσης. ἀλλὰ γὰρ διανυκτερεύων ἦν ὁ βασιλεὺς ἐξ ἑσπέρας εἰς ὄρθρον ἄϋπνος, μήτε τροφῆς ἐλευθέρας μεταλαμβάνων μήτ’ ἄλλοι τινὸς τῶν εἰς σωτηρίαν ἀποβλεπόντων. πολλάκις γοῦν ἐγὼ μᾶλλον συνεχῶς καὶ τὴν μητέρα τεθέαμαι συνδιανυκτερεύουσάν τε τῷ βασιλεῖ καὶ κατόπιν τούτου ἐπὶ τῆς κλίνης καὶ ὑπανέχουσαν τοῦτον ταῖς χερσὶ καὶ παραμυθουμένην τρόπον τινὰ τὴν ἀναπνοήν. ἐχεῖτο μέντοι αὐτῆς τῶν ὀμμάτων τὸ δάκρυον καὶ ὑπὲρ τὰ Νειλῷα ῥεύματα. ὁπόσην τε τὴν περὶ αὐτὸν δι’ ὃλης ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς σπουδὴν ἐπεποίητο καὶ τὸν μόχθον ὅσον ἐνεδείκνυτο διαπονουμένη περὶ τὴν αὐτοῦ θεραπείαν καὶ κλίσεις καὶ μετακλίσεις καὶ στρωμάτων παντοίας μηχανωμένη θέσεις, οὐκ ἔστιν ἐρεῖν. ἀλλ’ οὐκ ἦν οὐδενὶ τὸ παράπαν ῥᾳστώνης μετασχεῖν. παρείπετο γὰρ οἷον ἀγχόνη τῷ αὐτοκράτορι, μᾶλλον καὶ συνείπετο καὶ οὐκ ἀνίει συμπνίγουσα. μηδεμίαν δέ τῆς νόσοι· ἐχούσης τὴν ἰᾶσιν ἐν τοῖς πρὸς νότον ἀνακτόροις ἀπῆλθεν ὁ βασιλεύς. στενοχωρούμενος δέ μίαν τινὰ παραψυχὴν τὴν ἐκ τῆς κινήσεως εὕρισκε, καὶ ταύτην διηνεκῆ ἡ βασιλὶς ἐμηχανήσατο γίνεσθαι τοῦ βασιλικοῦ σκίμποδος κατά τε τῶν πρὸς κεφαλὴν καὶ πόδας μερῶν τούτου ξύλ’ ἄττα προσεπιζεύξασα ἀνδράσιν ἐδίδου τοῦτο φέρειν μετέωρον διαδεχομένοις ἀλλήλους τὸν περὶ τοῦ αὐτοκράτορος πόνον. ἐντεῦθεν ἀπὸ τοῦ μεγάλου παλατίου Λατίου καταλαμβάνει τὰ Μάγγανα. ἀλλὰ καὶ τούτων γενομένων οὐδὲν πλέον τῷ βασιλεῖ πρὸς σωτηρίαν ἐπραγματεύθη. εἰς τοὐπίσω δέ τὰ τῆς νόσου χωροῦντα ἡ βασιλὶς ὁρῶσα καὶ τῆς ἐξ ἀνθρώπων βοηθείας παντάπασιν ἀπελπίσασα θερμότερον τὰς ὑπὲρ αὐτοῦ αἰτήσεις πρὸς Θεὸν ἐποιεῖτο πρὸς πᾶν τέμενος δαψιλεῖς τὰς φωταυγὰς ποιουμένη καὶ τοὺς ὕμνους συνεχεῖς καὶ ἀκαταπαύστους, διαδόσεις δὲ τοῖς ἁπανταχοῦ γῆς καὶ θαλάσσης οἰκοῦσιν εἰργάζετο ἅπαντας μέν μοναχοὺς ἐν ὄρεσι καὶ σπηλαίοις οἰκοῦντας ἡ καὶ ἄλλως τὸν μοναχικὸν ἐπιόντας βίον εἰς ἐκτενεῖς δεήσεις ἐπεγείρουσα, ἅπαντας δὲ νοσοῦντας ἢ καὶ ἐν εἰρκταῖς κατεχομένους καὶ τετριχωμένους πλουσιωτάτους ἐργαζομένους ταῖς δόσεσιν ὁμοῦ πρὸς τὰς ὑπὲρ τοῦ αὐτοκράτορος εὐχὰς προσεκαλεῖτο. ἐπεὶ δέ τὸ τοῦ αὐτοκράτορος σπλάγχνον ἐξῳδήκει τε καὶ εἰς ὄγκον ἐπιφανῆ προελήλυθεν οἳ τε πόδες ἐξῳδήκεσαν καὶ πυρετὸς τὸ βασιλικὸν || σῶμα κατεῖχεν, εἰς καυτῆρας ἐντεῦθέν τινες τῶν | ἰατρῶν ἀπεῖδον μικρὰ πεφροντικότες τοῦ πυ|ρετοῦ. ἀλλ’ ἦν ἅπασα θεραπεία ἀνωπρὸς φελὴς καὶ|κενή. οὐδὲ γὰρ ὁ καυτὴρ ὤνησεν, ἀλλ᾿ ἐν αὐτοῖς καὶ \ τὸ σπλάγχνον ἦν καὶ τὰ ἀναπνευστικὰ δυσκόλως ἔχοντα. ὥσπερ δὲ ἐξ ἄλλης πηγῆς ῥεύματος \ εἰς τὸν γαργαρεῶνα ἐπενεχθέντος καὶ ὧν οἱ \ Ἀσκληπιάδαι φασὶν οὐρανῶν ἐπιλαβομένου \ καὶ τῶν οὐλῶν αὐτῶν φλεγμηνάντων καὶ ·τῆς φά|ρυγγος ἀπαρθείσης καὶ τῆς γλώττης ἐξογκω|θείσης ἐντεῦθεν οἱ πόροι] τε ἀπεστενώθησαν πρὸς τὰ ἑαυτῶν πέρατα συνελθόντες, δι᾿ ὧν τὰ τῆς τρο|φῆς ἔμελλε διελθεῖν, καὶ τὸ τῆς ἀτροφίας δεινὸν \ παντελῶς [ἀσιτία] ἡμῖν ἐπεκρέματο· κἂν ἐγώ, \ Θεὸς ἴστω, πολλὴν ἐποιοιμην τὴν περὶ τῆς τροφῆς | πραγματείαν καὶ τὰ σιτία καθ᾿ ἑκάστην διὰ τῶν \ . . . . ἔφερον τούτῳ χειρῶν ῥοφηματώδεις τὰς | . . . . ὰς ποιεῖν ἀν αγκάζουσα. ἅπαντα γοῦν | .... φερόμενα ἐπὶ τῇ τῆς φλεγμονῆς θεραπείᾳ |..... ἐφαίνετο καὶ τὰ τῆς σπουδῆς ἅπαντα ...... καὶ τὰ ἡμέτερα καὶ τὰ τῶν ἰατρῶν ἐδεῖ δέκα δὲ καὶ μιᾶς ἡμέρας τοῦ περὶ τὰ τε|...... ἐπιγεγονότος τούτῳ νοσήματος ἐπα |.... οντος καὶ ἐπαπειλοῦντος τὸν κίνδυνον \ ρας διαθέσεως ἐπιγενομένης διάρροια .... οὕτως ἄλλο ἐπ᾿ ἄλλῳ κακὸν καθ᾿ ἡμῶν τὸ |. . . . . δε ἐπεκυλίετο, οὐκ ᾖν πρὸς ὁπότερον .... εῖν οὔτε τοὺς Ἀσκληπιάδας οὐθ᾿ ἡμᾶς τοὺς |... τὸν αὐτοκράτορα διαπονουμένοις οὔτε |......ναντα , ἀλλὰ πάντα ἐώρα πρὸς ὄλεθρον | . . . τοῦ λοιποῦ τὰ καθ᾿ ἡμᾶς ἐν σάλῳ καὶ κλύδωνι | . . ἐταράττετο τὰ καθεστηκότα καὶ φόβος καὶ | . . . .....ἐπὶ κεφαλῆς συνεστήκεσαν. εἶχε μὲν | . . . . ἀνδρεῖον ἀεὶ καὶ τοῖς ἔμπροσθεν κινδύνοις | στα, μάλιστα δὲ τὸ τηνικάδε ἠνδρίσατο | καὶ τῷ πάθει τῆς λύπης ἐμβριμησαμένη εἱστήκει καθάπερ τις ὀλυμπιονίκης πρὸς τὰς δρι|μυ- τάτας ἐκείνας ὀδύνας ἀντιπαλαίουσα. κατε||τιτρώσκετο μὲν γὰρ τὴν ψυχὴν καὶ ἐταράττετο τὴν \ καρδίαν ὁρῶσα τὸν αὐτοκράτορα οὕτως ἔχοντα, ἀλλὰ ξυνέτεινεν έαιτὴν καὶ ἐνεκαρτέρει πρὸς τὰ \ δεινά· καὶ ἐδέχετο μὲν τὰς τρώσεις καιρίας καὶ \ τὸ πάθος αὐτῶν καθικνεῖτο τῶν μυελῶν, ἀντεῖχε δὲ I ὅμως. καίτοι ἀστακτὶ ταύτης κατέρρει τὸ δάκρυον καὶ τηκεδὼν κατέλαβε τοῦ προσώπου τὸ κάλλος \ καὶ ἐν ῥισὶν ἀπῃώρητο τὴν ψυχήν. πεντεκαιδε|κάτην δέ τοῦ .Αὐγούστου ἄγοντος (πέμπτη δέ ἦν τῆς | τηνικαῦτα ἑβδομάδος ἐκείνης, καθ᾿ ἣν ἡ τῆς ὑπερ|αμώμου δεσποίνης ἡμῶν καὶ θεομήτορος κοίμησις \ ἑορτάζπαι) πρωΐας ἐπαληλιφότες τὴν κεφαλὴν \ τοῦ αὐτοκράτορός τινες τῶν Ἀσκληπιαδῶν, ἃτ|τα δὴ τούτοις ἔδοξεν, ἐκεῖνοι μὲν οἴκαδε ἐχώρησαν | οὐ μάτην οὐδέ διά τινα χρείαν αὐτοῖς ἐπείγουσαν, \ ἀλλὰ γνόντες τὸν ἐξ ὐπογύου ἐπικείμενον τῷ αὐ|τοκράτορι κίνδυνον. τρεῖς μὲν γὰρ ἦσαν οἱ κο|ρυφαῖοι τῶν ἰατρῶν, ὅ τε ὑπερφυὴς Νικόλαος | ὁ Καλλκλῆς καί τις ἕτερος Μιχαὴλ ὁ Παντ.... \ ἐκ γένους τὴν ἐπωνυμίαν λαχὼν καὶ ὁ πι...... | λιβὸς Μιχαὴλ ὁ ἐκτομίας. ἡ μέντοι βασ.......| κυκλώσαντος αὐτὴν παντὸς τοῦ σὺ.......... | ἀmπάζοντος μεταλαβεῖν τροφῆς...... ......| μὴ μεταλαβοῦσαν καὶ ὕπνου τινὸς μ......... | συνε- χεῖς καὶ ὅλας νύκτας διατελέσασθαι.......| ἐπὶ τῇ θεραπείᾳ τοῦ βασιλέως............. | ἐπείθετο. ἀλλὰ λειποθυμίας ἐσχάτης ....| γενημένης τῷ αὐτοκράτορι πάλιν ... ......| το ᾔσθετο ἀποκαραδοκήσασα τὴν ........ | ζωὴν κατέβαλέ τε ἑαυτὴν ἐπὶ τοῦ.......... | ἐκώκυέ τε συνεχῶς καὶ ἐπλήττετο......... ἐφ᾿ οὕτως ἐπιβεβηκόσι κακοῖς καὶ .......| μὲν αὐτίκα τὴν ζωὴν ἀπερεύξασ.........| νατο δέ. ὁ δὲ βασιλεὺς καίτοι θαν....... | και καταδυναστεύοντος αὐτοῦ τοῦ........ περ κρείττων καὶ θανατοι γενόμεν .... ... | ἐκήδετό τε τῆς βασιλίσσης καὶ......| φετο τὴν τοιαὐτην ἀδημονίαν μπτ....... | θυγατέρων. ἡ τρίτι δ᾿ ἦν αὕτη κατὰ γενν .... || πορφυρογέννητος Εὐδοκία. ἡ γὰρ Μαγία ἄλλη τοῖς περὶ τὴν κεφαλὴν μέρεσιν ἐνασχολουμένη ὕδωρ τηνικαῦτα καθημένη τοῦ ἐμοῦ δεσπότου ὥσπερ τότε ἐκείνη, ἀλλὰ τοῖς περὶ τὴν κεφαλὴν μέρεσιν ἐνασχολομένη ὕδωρ ἐδίδου τοίτῳ διὰ τοῦ κυπέλλου, οὐ δι᾿ ἐκπώματός τινος π πίνειν, ἕνα μὴ γένοιτό οἱ πολλάκις δυσκόλως περὶ τὴν κατάποσιν φλεγμαινούσης τῆς ὑπερῴης καὶ αὐτῆς δὴ τῆς γλώττης καὶ τοῦ φάρυγγος, ἀναφέρειν τάχα τοῦτον ἐθέλουσα. ἐκεῖνος δέ σταθηρὰς μὲν καὶ ἀνδρικὰς διεμήνυε τηνικαῦτα παραινέσεις, ὅμως μέντοι | ἐσχάτας. καὶ “τί” φησι “προεξάγεις σαυτὴν οὕτω Ι κατατρυχομένη τῇ ἡμῶν τελευτῇ καὶ ἡμᾶς κατα|ναγκάζεις τοῦ κατεπείγοντος θανάτου προαπελθεῖν; οὐ βλέψεις οὖν πρὸς ἑαυτὴν καὶ πρὸς τὰ ἐνεστη|κότα δεινά, ἀλλ’ ἔκδοτον σαυτὴν ποιεῖς τῷ ἐπιρρεύ|σαντί σοι πόντῳ τῆς λύπης”; ταῦτα ἐκείνῃ μέν | εἶπε, τῇ δέ βασιλίδι ἀνέξαινε μέν μᾶλλον τὸ | . . . ὦμα τῆς συμφορᾶς. ἐγὼ δὲ παντοία ἢν καὶ ὅ |. . . . . . τοῖς τε παροῦσι φίλοις καὶ τοῖς ὕστερον ἐν |. . . . . . ἑνοῖς ἀνθρώποις τῷ συγγράμματι τούτῳ τὸν |. . . . . . . . Θεόν, ὡς οὐδὲν ἄμεινον εἶχον τῶν . . μλη τοῦ πάθους ἐγεγόνειν ἐνταῦθα | . . . . . καὶ φιλοσορίας καὶ λόγου καταφρονήσασα | . . . . . . ἐπονούμην περὶ τὸν πατέρα καὶ τὰς αὐτκαὶ τοῖ σφυγμοῦ τὰς κινήσεις | . . . . . . περὶ τῆς ἀναπνοῆς τοῦ αὐτοκράτορος | . . . . . πραγμόνυν, νῦν δέ περὶ τὴν μητέρα ἀνεστρε | . . . . . . καὶ ἀνεκτώμην αὐτὴν εἰς δύναμιν. ἀλφὰ τὰ μέρη καὶ παντάπασιν ἀθεράπευτατοκράτωρ ἀναφέρειν τῆς ἐσχάτης λειεἶχε καὶ τῆς Αὐγούστας ἡ ψυχὴ συναπείγετο τῷ αὐτοκράτορι οὕτως εἶχονκᾶν καὶ ὡς ἀληθῶς, τοῦτο δὴ τὸ ψαλλνες θανάτου τὸ τηνικαῦα ἡμᾶς κατεκαὶ τότε δὴ ᾐσθόμην ἔκφρονος ἐμαυμεμήνειν γὰρ καὶ οὐκ εἶχον ὅ τιμαὶ καὶ πῆ τράπωμαι ὁρῶσα τήν τε | . . . . . ίδα εἰς τὸν πόντον ἐμβεβλημένην τῶν || συμφορῶν καὶ τὸν αὐτοκράτορα ταῖς συνεχέσι λειπο . . . . Ι εἰς τοὔσχατον τῆς ζωῆς ἐλαυνόμενον. ἀλλὰ καὶ . . . . . . . | ἐκεῖνος ἀνενέγκαι τῆς δευτέρας λειποθυμίας . . . . . . . | αὐτῷ ἐπιρρανθέντος ψυχροῦ καὶ τοῦ τῶν ῥόδων σταλάγ|ματος παρὰ τῆς φιλτάτης ἐμῆς ἀδελφῆς Μαρίας τὰ αὐτὰ καὶ περὶ τῶν αὐτῶν ἐπέσκηπτε τῇ βασιλίδι. Ι καὶ πάλιν εἰς τρίτην λειποθυμίαν ἐνέπιπτεν . . . . . . . . καὶ μετάστασις ἔδοξε τῇ βασιλικῇ κλίνη . . . . . . . I τῶν ἀμφὶ τὸ σῶμα ἐκείνου πονούντων καὶ με . . . . | καὶ μετεστήσαμεν τὸν αὐτοκράτορα κλινοπετῆ . . . . . | μέρος ἕτερον τοῦ πεντορόφου οἰκήματος, εἴ πού γε . . οἱ ἐλευθεριώτερον ἀναπνεύσαντα ἀέρα τῆς λειπο|θυμίας ἀνενεΓκεῖν. ἀπέβλεπε γὰρ τὸ μέρος ἐκεῖνο | πρὸς βορρᾶν καὶ οἰκήματα οὐδαμοῖ ἦσαν ἔπι . . . Ι θοῦντα ταῖς θύραις. ἀλλ’ ὁ τῆς βασιλείας διάδοχος Ι προφθάσας ὑπεξῄει πρὸς τὸ ἀποτεταγμένον | οἴκημα τὸν τοῦ βασιλέως ἐπιγνοὺς ἄναν . . . . | καὶ ἐπέσπευδε τὴν ἐξέλευσιν καὶ ἠπείγετο . . . . . . Ι μέγα παλάτιον. ἡ πόλις δέ τὸ τηνικάδε νυταράχθη γάρ, οὐ μέντοι καὶ παντάπασινδέ γε βασιλὶς “ἐρρίφθω τὰ πάντα” εἶπΙ κωκυτοῦ ἁ διάδημα καὶ βασιλεκράτος ἅΠαν καὶ θρόνοι τε καὶ ἀρχαθρηνῳδίας. συνεπεκώκυον δὲ καὶ αὐτκαταφρονήσασα καὶ συνεπένθουν καὶ . . . . . . | καὶ ἐσπάραττον ἑαυτὰς γοερὸν ἀνοιμώζου . . . . . . . Ι εἰς δύναμιν ἀνελαυνόμεθα ταύτην ἐπ . . . . . . . Ι σχάταις ἀναπνοαῖς ὁ βασιλεὺς ἦν. καὶ τοῦ . . . . . . | γόμενον ἐψυχορράγει πρὸς τῇ κεφαλῇ . . . . . . Ι γῆς ἡ βασιλὶς ἔρριπτο ἔτι ἀμπεχομένη τ . . . . . . . | καὶ τὰ κοκκοβαφῆ πέδιλα καὶ ἐπακατετιτρώσκετο καὶ οὐκ εἶχεν ὅπως ἐνε . . . . . . . Ι φλεγμονὴν τῆς καρδίας. τῶν δποστρέψαντες πάλιν καὶ μικρὸν ἐγκαρπτόμενοι τοῦ καρποῦ τοῦ βασιλικοῦ ἡ . . . κεῖθεν τῶν πληγῶν τῆς ἀρτηρίας αὐτῆςμως μέντοι κατειρωνεύοντο τοῦ καιροῦ. καΙ καὶ ὑπετείνοντο τὰς μὴ φαινομένας χρηστὰς ἐλ| πίδας. τοῦτο δέ προνοίᾳ τινὶ ἐποίουν γινώσ . . . || ὅτι ἅμα τῇ ἀπαγορεύσει τῆς ζωῆς τοῦ βασιλέως | συναποπνεύσει καὶ ἡ βασιλὶς τὴν ψυχήν. ἀλλ᾿ ἡ | νουνεχὴς ἐκείνη βασίλισσα τούτοις οὔτε πι|στεύειν οὔτε ἀπιστεῖν εἶχεν. ἐπίστευς μὲν τεχνίτας |αὐτοὺς πάλαι γινώσκουσα, διαπιστεῖν δ᾿ εἶχεν ὅτι | ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς τὰ C τῆς ζωῆς τοῦ αὐτοκράτορος |ἑστηκότα ἑώρα. ἐπὶ τρυτάνης δὲ οἶον ἑστηυῖα | εἰς ἐμὲ πολλάκις ἐνητένιζε καὶ τὸν ἐμὸν περι|έμενε τρίπουν, ὡς σύνηθες ἦν αὐτῇ κἀν τοῖς \ ἄλλοτε ξυμπίπτουσι περιστατικοῖς, καὶ ὅ τι ἂν | αὐτῇ ἀποφοιβάσαιμι προσεδόκα. ἡ μὲν ἐμὴ | δέσποινα καὶ φιλτάτη τῶν ἀδελφῶν Μαρία, τὸ τοῦ γένους ἡμῶν ἐγκαλλώπισμα, ἡ σταθηρὰ |...., τὸ ἁπάσης ἀρετῆς καταγώγιον, μεταξὺ | τῆς βασιλίδος καὶ τοῦ αὐτοκράτορος ἱσταμένη |.. αὐτοῦ χειρίδιον διεκώλυεν ἐνίοτε τοῦ τοὐ | ... πρὸς τὸν αἰτοκράτοτορα ὁρᾶν. ἐγὼ δὲ ἐπέβαλον |... τὴν δεξιὰν τῷ καρπῷ καὶ τὴν κίνησιν \...... υγμῶν περιεσκοπούμην, τὴν δὲ πολ|...... ἐπιβάλλοισαν τὰς χεῖρας τῇ κεφαλῇ | εψοσαν τὴν κάλυπτραν. ἐν ᾧ γὰρ εἶ|........καὶ τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα μεταμ |........ τοσαυτάnς ἐπεῖχον ῥώμη τινὰ | μανθάνουσα τῶν σφυγ- μῶν ἠπατώμην | οὐ γὰρ ῥώμη τις ἦν τὸ φαινόμενον με| ........ ἀλλ᾿, ἐπειδὴ τὸ τῆς ἀναπνοῆς μέγα |............ συνδιΐστατο καὶ τὰ τῆς ἀρτηρίας |......... υμονος, ἀφεμένη δὲ τῆς χειρὸς τοῦ | ὰτορος καὶ πρὸς τὴν βασιλίδα δια |........ μένη πάλιν ἐπέβαλον τῷ καρπῷ | .......... ξίαν. ἡ μὲν ἔνυττέ με πολλάκις, ὅτι |....... ετο δηλῶσαι τὰ τοῦ σφιγμοῦ. ἐπεὶ δέ |...... αὖθις ἡψάμην καὶ ὑπενδιδόντα ἔγνω |....... ὰ τῆς δυνάμεως καὶ εἰς ἀσφυξίαν |........ τελεώτατα τὰ τῶν ἀρτηριῶν, ἔγωγε |..... κλίνασα τὴν κεφαλὴν αὖος καὶ ἀπό|ψυκτος ἦν πρὸς γῆν ἀπονεύσασα καὶ μη- δὲν | φθεγγομένη καὶ τὼ χεῖρε τοῖς ὄψεσιν ἔπι|βαλοῦσα καὶ ὀπισθόπους γενομένη ἐθρήνουν. || ἡ δὲ συνεῖσα τοῦ πράγματος καὶ τοῖς ὅλο .. | ἀπαγορεύσασα ἐκώκυσέ τε ἀθρόον μέγα κ ..| διωλύγιον. ἀλλὰ γὰρ πῶς παραστήσω τὴ . |καταχοῦσαν τὴν οἰκουμένην ἅπασαν σὺ .. | ρᾶν ἢ πῶς τὰ ἐμαυτῆς ἀπο- κλαύσομαι;...|τε βασιλικὴν καλύπτραν ἀπέθετο καὶ τὰς ἐκείνας ἐθείρας μαχαιρίδιόν τι λαβοῦ ..| ἐν χρῷ διέτεμε καὶ τὰ κοκκοβαφῆ ...| τῶν ποδῶν ἀπορριψαμένη μέλανα ....| ἐδεῖτο τὰ προστυχόντα. ἀλλάξασθαι δὲ καὶ \ τὴν πορφυρίδα βουλομένη μελαίνης ἐσ|θῆτος προχείρως ἱμάτιον οὐχ εὑρισκετ. |ἐξ ὧν δέ ἡ τρίτη τῶν ἐμῶν ἀδελφῶν εἶχ.....| φίων καταλλήλων τῷ καιρῷ καὶ τῷ πράγ ....| χηρείας καὶ πάλαι κακοῖς ὁμιλήσασα ....|βοῦσα ἡ βασιλὶς ἀμφιέννυτο καὶ τὴν ἀ ....| καὶ ζοφώδη καλύπτραν ἐπέθετο τῇ κεφα ...| καὶ ἐν τούτοις ὁ αὐτοκράτωρ τὴν ἱερὰν ψυ ...| ἀφῆκε Θεῷ· καὶ ὁ ἐμὸς ἥλιος ἔδυ ἐφ . . . . . Ι οἱ μὴ ἀπὸ πάθοις ἀλισκόμενοι τὴν . . . . . . | ἐθρήνουν ἐκόπτοντο γοερὸν ἀνοιμ . . . . . . | εἰς οὐρανὸν τὰς φωνὰς ἀνέπεμποντὸν εὐεργέτην, τὸν τὰ τάντα αΙ σαντα ἀποκλαιόμενοι. ἐγὼ μ . . . . . . . . . . . . | πιστῶ ἐμαυτῇ, εἴπερ ζῶ τε καὶ γμονεύω θάνατοι τοῦ αὐτοκράτορπαφῶμαι τῷ ὀφθαλμῷ, μήποτε . . . . . . . ναρ ἐστὶ τὰ νῖν ὑφ᾿ ἡμῶν ὑπαγορε . . . . . . | δέ γε καὶ μὴ ὄναρ ἐστὶν ἀλλ’ ἔκστασίς . . . . Ι καὶ παρακοπὴ καὶ πάθος περὶ ὄμμα . . . . . . | καὶ ἀλλόκοτον. πῶς γὰρ ἀπορρυέντος . . . . | τοῖς βιοῦσιν ἐγὼ συντάττομαι καὶ σὺν . . . | ζῶσιν ἢ πῶς οὐ συνεπαφῆκα καὶ . . . . . | ψυχὴν ἢ εὐθὺς ἐκπνεύσαντος συνεξ . . . . . . | καὶ ἀναίσθητος ἀπωλόμην, εἰ δέ μπόνθει, πῶς οὐκ ἀπό τινων ὑψηλῶν καὶ . . . . | ώρων ἀίτην ὤθησα ἢ κατὰ κωμάτων ἑ . . . . . . | ποντίων συμφοραῖς μεγάλαις τὴν ζωὴν . . . | ἔγραψα. ἀλλ’ ἔστιν ἄρα κατὰ τὴν τράγῳ . . || . . πάθος καὶ ξυμφορὰ θεήλατος, ἡς οὐκ ἂν ἄχθος |. . οἴμην ἐγώ. οὕτω γάρ με ὁ Θεὸς συμφορῶν μεγάλων | . . ποίηκε καταγώγιον. ἀπεβαλόμην τοσοῦτον | . ωστῆρα τῆς οἰκουμένης, τὸν μέγαν Ἀλέξιον ’ καὶ | μὴν ἡ ψυχὴ τοῦ ταλαιπώρου ἐπετρόπευε σώματα . | . πέσβη καὶ ὁ μέγιστος λύχνος, μᾶλλον δὲ ἡ πάμφω | . . . . κείνη σελήνη, τὸ μέγα τῆς ἀνατολῆς καὶ δύ |... ς πρᾶγμα καὶ ὄνομα, ἡ βασιλὶς Εἰρήνη, καὶ |.... ῶμεν καὶ τὸν ἀέρα ἐμπνέομεν. εἶτα ἄλλων |.. ἄλλοις κακῶν γεγονότων καὶ πρηστήρων με|. άλων καταιγισάντων ἡμᾶς ἐπ᾿ αὐτὸ τὸ κορυφαι ...τὸν τῶν κακῶν ἰδεῖν τοῦ Καίσαρος θάνατον |.... λάθημεν καὶ τετηρήμεθα τοσαύταις κακῶν |..ριστάσεσι. μετὰ γάρ τινας ἡμέρας τοῦ κακοῦ | ...αστεύοντος καὶ τῆς τέχνης ἀπαγορευούσης | ...πέλαγος ἀθυμίας ἐμαυτὴν διαφεῖσα τοῖς |...ις ἠγανάκτουν τοῦτο μόνον, ὅτι καὶ ἡ ψυχή μου |....ν ἐν τῷ σώματι. καὶ εἰ μή, ὡς ἔοικεν, ἀδα | .... ίνη τις ἦν ἢ ἄλλης τινὸς φύσεως διάπλασις | ............ καὶ ξενίζουσα, κἂν ἀπωλόμην εὑ |.........υρίους θανάτοις ἀπέθανον. Νιό- βην | ά τινων τερατευομένην ἀκούομεν |...... .....ς λίθον μεταβαλοῦσαν διὰ πένθος |............. τα καὶ μετὰ τὴν ἀμοιβὴν τὴν εἰς | ............... παραπέμπουσαν τὸ πάθος ἀθά | ........... ς φύσιν ἀναίσθητον, ἐγὼ δ᾿ ἄρα καὶ |...μηθεστέρα ἐκείνης, ὅτι καὶ μετὰ τὰς μεγίστας | ..........τῶν συμφορῶν μεμένηκα οὕτως αἴσθῃ | ........ ἄλλων ἦν ἄρα πρὸς πέτραν ἄψυχον ἀμειτὰ μου ἀπορέειν δακρύων ἔμενον . . . . . . . οὕτως ἀναισθήτως ἔχουσα πρὸς τὰς συμτοσαῦτα ὑπενεγκεῖν δεινὰ καὶ εἰς . . παλάτια ἐξ ἀνθρώπων ἐπεγείρεσθαί μοι ἀφόρητα | . . . . . δυστυχέστερον καὶ τῶν τῆς Νιόβης κακῶν | . . . . . . . μὲν μέχρι τοίδε φθάσαντα τὰ δεινὰ τῆς Ι . . . . . . . ῶς ἔληξεν. ἤρκει ἂν ἐπ’ ἀμφοῖν τοῖν βάσι | . . . . καὶ ἡ τοῦ Καίσαρος συμφορὰ καὶ τὰ ἐκείνων | . . ήματα εἰς ἐκτριὴν ἡμετέραν καὶ τῆς ψυχῆς | καὶ τοῖ σώματος· νῖν δέ ὡσΠερ ποταμοί τινες ἐξ ὑψηλῶν ὀρῶν καταρρέοντές μο . . . . . . . . | σί τε τὰ τῶν συστυχημάτων ῥεύματα . . . . . . . . Ι ὡς εἰς μίαν χαράδραν συγκατακλύζουσαν . . . | τὴν ἐμὴν οἰκίαν. τέλος γοῦν ὁ λόγος . . . . . . , Ι μὴ καὶ ἀναγράφοντες τὰ λυπηρὰ πμπικραινοίμεθα. Εῤῥίκου τοῦ Δορμαλίου --- Anna Comnena, Ἀλεξιάδα, ed. Ludwig Schopen, B.G. Niebuhr. Text: The Greek Library, from the Perseus Digital Library and other open sources, CC BY-SA 4.0. Changes: apostrophes normalised and the text divided into reading sections by Interlinea. License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Source: https://thegreeklibrary.pages.lisn.upsaclay.fr/works/tlg2703.tlg001.local001/.