Latin
Lines 1.111-1.112
Alfonsi, Petri Alfonsi Disciplina Clericalis 1.111-112
Not analysed yet
XVII. Exemplum de aureo serpente .
Dictum fuit de quodam divite in civitatem eunte quod sacculum milletalentis plenum deferret secum et insuper aureum serpentem oculos habentemiacinctinos in sacculo eodem. Quod totum simul amisit. Quidam vero pauperiter faciens illud invenit deditque uxori et quomodo invenisset retulitei. Mulier hoc audiens ait: Quod deus dedit, custodiamus! Alia die praecoper viam ita clamando perrexit: Qui talem censum invenit, reddat et absquealiquo forisfacto centum talenta inde habeat! Hoc audiens inventor censusdixit uxori: Reddamus censum, et absque aliquo peccato centum talenta indehabebimus! Ad haec mulier: Si Deus voluisset eum censum habere, non amisisset. Quod Deus donavit, custodiamus! Inventor census quod redderetur laboravit, at ipsa omnimodo denegavit. Et tamen vellet nollet mulier, dominus reddiditet quod praeco promiserat expetiit. Dives autem plenus nequitiae ait: Adhucalium serpentem mihi deesse sciatis. Hoc prava intentione dicebat, ut pauperihomini talenta non redderet promissa. Pauper vero se nihil amplius invenissedicebat. At homines civitatis illius diviti faventes, pauperi deroganteset inexorabile contra fortunam pauperis odium gerentes illum ad iustitiamdetraxerunt. Pauper autem clamando, ut supra-[p. 25]dictum est, se nihilamplius invenisse iuravit. Sed dum sermo huiuscemodi pauperum divitumqueper ora discurreret, ministris referentibus tandem percussit aures regis. Quod simul audivit, divitem et pauperem et pecuniam sibi praesentari praecepit. Adductis omnibus rex philosophum qui vocabatur Auxilium Miserorum cum aliissapientibus ad se vocavit eisque accusatoris vocem et accusati audire etenodare praecepit. Philosophus hoc audiens commotus pietate pauperem adse vocavit et ait ei secrete: Dic mihi, frater, si huius hominis pecuniamhabueris; quodsi non habueris, auxiliante Deo te liberare conabor. Ad haecpauper: Scit Deus quod reddidi quantum inveni! Inde philosophus ad regem: Si rectum inde iudicium vobis audire placuerit, dicam. Rex hoc audiensut indicaret rogavit. Tunc philosophus regi: Iste homo dives bonus multumest et credibilis et veritatis magnum habet testimonium, et non est credibileeum aliquid interrogare quod non amisisset. Et ex alia parte credibilequidem mihi videtur quod iste pauper homo nihil amplius invenit quam quodreddidit, quia malus homo si esset, non quod reddidit redderet, immo totumcelaret. Inde rex: Quid autem iudicas inde, philosophe? Philosophus: Orex, sume censum et da ex eo pauperi centum talenta, et quod remanseritserva donec veniat qui censum interroget, quia non est hic, cuius istecensus sit; et iste dives homo eat ad praeconem et faciat interrogare sacculumcum duobus serpentibus. Regi autem placuit hoc iudicium atque omnibus ibicircumstantibus. Dives vero qui sacculum perdiderat, hoc audiens inquit: Bone rex, dico tibi in veritate censum istum fuisse meum, sed quia volebampauperi homini quod praeco promiserat auferre, dixi adhuc mihi alium serpentemdeesse. Sed modo, rex, mei miserere et quod praeco promisit reddam pauperi. Rex inde suum tradidit censum diviti, dives autem pauperi, et ita philosophussensu atque ingenio pauperem liberavit.