Latin
Lines 1.21-1.62
Berengar, Berengarii Scholastici Apologeticus 1.21-62
Not analysed yet
Humano capiti cervicem pictor equinam
Jungere si velit, et varias inducere plumas,
Undique collatis membris, ut turpiter atrum
Desinat in piscem mulier formosa superne:
Spectatum admissi risum teneatis amici?
Concedit ars quod velis incipias, sed non ut quemlibet finem coeptis tuis supponas. Unde idem poeta paulo post scripsit:
. . . . . . . . . . . . . . . . . pictoribus atque poetis
Quidlibet audendi semper fuit aequa potestas:
Sed non ut placidis coeant immitia, non ut
Serpentes avibus generentur, tigribus agni.
Velut aegri somnia operis tui vanae species finguntur,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ut nec pes, nec caput uni
Reddatur formae . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Purpureus late qui splendeat, unus et alter
Assuitur pannus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
At ne quis fautorum tuorum obloquatur,
Scimus inurbanum lepido seponere dicto,
Legitimumque sonum digitis callemus et aure.
Quid plura? Tota Ars Poetica jurata contra te bella suscepit. Deberes revera ingenii tui puerperium, juxta ejusdem poetae institutionem, nonum premere in annum; ut male tornatum opus rursus liceret incudi reddere, et curare ne te lunae labor offenderet. Deberes utique festinantiam emissionis differre, cum scriptum sit:
. . . . nescit vox missa reverti.
Laudamus in te, Pater, venam ingenii, sed artis culpamus inscitiam. Inde est quod veteres diffinierunt ingenium esse mutilum, nisi opem artis sibi asciscat. Laudantur sales Lucilii, et tamen mordetur quod incomposito currat pede:
Impostos versus componit et arte carentes
Ennius ingenio dives, et arte rudis.
E quibus est ille:
Omnes mortales sese laudari exoptant.
Sed quoniam lippis et tonsoribus claret quod non recte lamenta epithalamio conjugasti, libet aliqua de ipso boatu tragico speculari. Inter caetera, ni fallor, oratoris nostri lugubris musa sic calculat. 'Decessit frater a vita, imo ut rectius fatear, mortem reliquit pro vita. Frater, inquam, decessit, tenor continentiae, morum speculum, vinculum religionis. Quis ulterius vegetabit me ad laborem? Quis amplius leniet moerentem?' Et post aliqua: 'Bos bovem requirit; se quod solum putat, frequenti mugitu pium testatur affectum. Bos, inquam, bovem requirit, cum quo ducere collo aratra consuevit.' Pulchrum quidem est et tinnulum quod Bernardus loquitur; sed de alio sudore pretium nomenque venatur. Ambrosius enim haec verba syllabatim in querimonia illa posuit, quam de excessu Satyri amici sui mulcebri dealbatoque stylo procudit. Itaque Bernardus in hoc planctu adeo est vehemens, adeo pertinax, adeo vivus, ut legenti cuilibet constans sit eum non veros fletus edere, sed verba quibus veri questus exprimantur effundere. Aiunt tamen quidam insulsi, seductorio ejus linguae moderamine seducti, qui corpus verborum diligunt, animam autem rationis spernunt, eum tam facundia sublimi in lamentis illis uti, ut nulla modernae eloquentiae facultas ei valeat exaequari. O falsi judices eloquentiae, quos projicit vocis ventus ut pulverem a facie terrae. Quaenam ibi sententiarum vis? quae pocula rationum? Totus in verbis fluctuat, et mors ridiculi syllogismi rotatur in circulo. Unde poeta: Citharoedus, inquit,