Latin
Lines 1.25-1.32
Berengar, Berengarii Scholastici Apologeticus 1.25-32
Not analysed yet
Intra tot itaque et tantas angustias deprehensus Abaelardus ad Romani examinis confugit asylum. 'Filius sum, inquit, Romanae Ecclesiae. Volo causa mea quasi impii judicetur: Caesarem appello [Act. XXV].' At Bernardus abbas, in cujus brachio fidebat praesulum multitudo, non dixit ut praeses qui tenebat Paulum in vinculis: Caesarem appellasti, ad Caesarem ibis [ibid.] ,sed, Caesarem appellasti, ad Caesarem non ibis. Renuntiavit enim quae gesta fuerant Apostolico, et statim a Romana sede litem damnationis in Petrum per Gallicanam Ecclesiam volaverunt. Damnatur taliter os illud promptuarium rationis, tuba fidei, hospitium Trinitatis. Damnatur, proh dolor! absens, inauditus et inconvictus. Quid dicam? quidve non dicam, Bernarde?
Nil opus est bello, veniam pacemque rogamus,
Porrigimus junctas ad tua lora manus.
Jura cadent rerum, vertetur sanctio legum,
Si vis, si mandas, si sic decernis agendum;
Quem penes arbitrium est, et vis et norma loquendi.
Cujus unquam, Jesu bone, culpa tam caecos habuit judices, ut non utrinque causae latera ventilarent, ut non in quam potissimum partem jus vergeret elimarent? Isti, clausis oculis, palpant negotium, et quasi oculati rerum cognitores arcu iniquitatis intenso toxicum subito jaculantur. Quidquid intestinus odiorum furor, quidquid implacabilis amentiae turbo rotaret in Petrum, quidquid iniqua conflaret aemulatio, censurae apostolicae sobrium nunquam dormitare deberet acumen. Sed facile deviat a justitia, qui plus hominem quam Deum timet in causa. Verumque illud est quod per propheticum organum sonat: Omne caput languidum, a planta pedis usque ad cervicem, non est in eo sanitas [Isa. I].
Sed corrigere, inquiunt fautores abbatis, Petrum volebat. Si Petrum, bone vir, ad integrum fidei statum disponebas revocare, cur ei coram populo aeternae blasphemiae characterem impingebas? Rursusque, si Petro amorem populi tollebas, quomodo corrigere disponebas? Ex qua complexione in summam redigitur te in Petrum exarsisse non amore correctionis, sed desiderium propriae ultionis. Praeclare dictum est a Propheta: Corripiet me justus in misericordia [Psal. CXL]. Ubi enim deest misericordia non est correctio justi, sed barbaries incondita tyranni. Testatur etiam rancorem animi ejus epistola ad Innocentium papam directa, in qua sic stomachatur: 'Non debet, inquit, refugium invenire apud sedem Petri, qui fidem impugnat Petri.' Parce, parce, bellator inclyte. Non decet monachum sic pugnare. Crede Salomoni: Noli, inquit, nimium esse justus, ne forte obstupescas [Eccle. VII]. Non impugnat fidem Petri, qui fidem affirmat Petri. Debet ergo invenire refugium apud sedem Petri. Patere, quaeso, Petrum tecum esse Christianum. Et si vis, tecum erit Catholicus. Et si non vis, tamen erit Catholicus. Communis enim Deus est, non privatus. Sed si sedet sententia cordi, pergamus pariter contemplari quomodo Petrus fidem infestat Petri. Scribit enim Petrus ad ancillam Dei Heloissam sacris litteris apprime institutam, familiarem satis epistolam, quae inter reliqua horum etiam verborum redolet continentiam: