# Berengarii Scholastici Apologeticus 1.36

Berengar, Berengarii Scholastici Apologeticus, 1.36. Latin.

Canonical: https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/berengar/berengarii-scholastici-apologeticus/1.36

Petrus erraverat: esto. Tu, quare errasti? Aut sciens aut nesciens errasti: Si sciens errasti, hostis Ecclesiae comprobaris; si nesciens errasti, quomodo es defensor Ecclesiae, qui errorem nescis discernere? Errasti vere, dum originem animarum de coelo asseruisti esse. Quod qualiter in libro astruas, quoniam utile et facile est cognitu, sagaci lectori ab altiori cardine retexam. Est liber, quem Hebraeus Firasirim, Latinus nominat Canticum canticorum, cujus littera vigilantibus animis, divinae cujusdam intelligentiae sudat arcanum. Ad hunc librum Bernardus manum expositionis applicat, ut ab hirsutis litterae opusculis egregii sensus frugem eliciat, utitur sane mediocri et temperato genere dicendi. Sed libet paululum percunctari cur Bernardus post tot illustrium virorum sudores, qui in praefato opere sua ingenia contulerunt, tam immensae majestatis volumen tentavit in lucem proferre? Nam, si majores nostri plenarie sufficienterque libri hujus latebras produxerunt in solem, miror qua fronte ausus tuos extenderis in opus elimatum ad unguem. Quod si aliqua sunt tibi revelata sacramenta, quae eorum notitiam fugerint, non invideo: imo labori vehementer applaudo. Sed, cum eorum expositiones commentumque tuum studiosis revolvo manibus, nihil te novi dixisse comperio: imo sensum alienum verbis tuis vestitum deprehendo. Supervacua igitur explanatio tua esse videtur. Ac ne quis me putet improbabilia prolocutum, proferam super hunc librum quadrigam expositorum, Origenem scilicet Graecum, Ambrosium Mediolanensem, Retium Augustodunensem, Bedam Angligenam. Quorum primus cum in caeteris libris, ut ait Hieronymus, vicerit, in Canticis canticorum se ipsum vicit. Secundus vero probabili et erudito sermone Sponsi Sponsaeque firmavit amores. Tertius perplexitatem voluminis sublimi ore disseruit. Quartus autem ejusdem libri opaca septem libris absolvit Post tales itaque et tam industrios viros, Bernardus arat, quasi aliquid intentatum nostri majores reliquerint. Possemus sane lucubrationibus diserti hominis acquiescere, nisi potius tragoediam videretur quam commentarios texere. Patefacta namque quadam parte operis, repente mortem sui fratris inducit, in cujus funeris prosecutione duos pene quaternos consumit. Quod quam ibi discrepans et inconcinnum fuerit, paucis expediam. Liber ille Salomonis in sancti Spiritus officina conflatus, Christi et Ecclesiae sub sponsi sponsaeque typo maritat amplexus. Porro nuptiis gaudia consonant. At Bernardus aut rerum obscurarum taedio victus, aut negligens Apostoli dictum suadentis gaudere cum gaudentibus [Rom. XII], mortuum suum ducit ad nuptias: Cum scriptum sit: Non est Deus mortuorum, sed viventium [Marc. XII]. Discumbente itaque sponso in sponsae gremio, et juvenculis sponsi sponsaeque juvenculabus alterna jucunditate plaudentibus, tuba funebris subito clangit. Epulae in luctum eunt, organa vertuntur in funus. Tragoedia risum procerit nuptiarum. Non discretus, non elegans citharista fuisti, qui funebres modulos regio convivio praesentasti? Quis unquam somniavit tale portentum? Solemus ridere picturas incipientes ab homine et in asinum desinentes. Revolve, quaeso, prisci super hunc librum monumenta ingenii, et nullum reperies qui in hujusmodi materia tristia laetis confoederet. Unde Retii Augustodunensis aurea sic depromit camoena: 'Mos est, inquit, generosae materiae observandus, sponsi sponsaeque tripudia festiva tuba persultent. Neque enim in funera fas distrahi animum, quoniam ad exponendum Cantica nuptiarum invitat alacritas convivarum. Sed, quoniam tantae facultatis ratio in nobis vel nulla est, vel admodum orba, ejus innitar gratiae, qui per Evangelium suum sonat: Sine me nihil potestis facere [Joan. XV]. Neque certe mihi deficiet transitorium verbum, cum credam in Verbum quod est in principio apud Deum [Joan. I]. O vox Catholico digna doctore! o fidelis confessor gratiae! Recte perpendiculum sui judicii vir sapiens lineavit, qui moerorem a gaudio tanto interstitio sequestravit. Tu vero terminos transgrediens, quos posuerunt patres tui, Cantica in elegos, carmina in threnos sorte miserabili convertisti. Quod si tibi deessent ecclesiasticae scita censurae, recolere poteras etiam gentilis instituta prudentiae. Nam, cum Zeuxis pictor eximius simulacrum Helenae pinxit, non ei brachia simiae, nec chimaerae ventrem, nec caudam piscis aptavit; sed humanorum membrorum expolitione perfectum publicis usibus [ f. visibus] propalavit, alioquin indecens et ridiculosa esset pictura. Unde Horatius in Arte Poetica:

---

Berengar, BERENGARII SCHOLASTICI APOLOGETICUS. Text: The Latin Library (thelatinlibrary.com), used with permission. Changes: HTML markup removed and the text divided into reading sections by Interlinea.
License: Used with permission (https://www.thelatinlibrary.com/about.html). Source: https://www.thelatinlibrary.com/berengar.html.