Latin
Lines 1.309-1.344
Bernard of Cluny, Liber Secundus 1.309-344
Not analysed yet
Aspicias sine lege vel ordine currere clerum,
Atria visere, regia volvere turbida rerum,
Ad popularia stare negocia resque forenses;
Adde quod exserit arma quod ingerit ensibus enses.
Agmina ducere, proelia iungere, miles haberi,
Clericus eligit et sacra negligit ocia deri.
Miles atrox, rapit, angit, agit, capit, urget egentes,
Quos premit opprimit, omnibus imprimit undique dentes.
Non modo non regit ore, manu tegit agricolantes,
Sed fugat et ferit, et cremat et terit arva terentes.
Raptus ei cibus hos operit, quibus hos male nudat;
Ad mala militat, ad mala cursitat, ad mala sudat.
Miles edacior igne, rapacior est quoque milvo,
Tigride saevior atque nocivior igne nocivo.
Saevit in agmine, clarus origine nobilitatis,
Nec sibi propria sed reverentia stat sibi patris.
Praeficitur, praeit, ore patres vehit, haud vehit actu,
Stemmate nobilis, est reprobabilis ipse reatu.
Rebus, origine, carne, nec ordine nobilitatur,
Est resolubilis et caro nobilis, aret, humatur.
In vitium tener est homo degener, altus et imus.
Cur? Quia corpore non animo fore vult quasi primus.
Ad lucra supplicat et male iudicat ob lucra iudex.
Te scelus impedit, aureus expedit aere silet lex.
Aes domat omnia, res piat impia, lex silet aere.
Vim lupus ingeris, agnus habeberis, offer habere.
Per tua munera tangis et aethera, lege cremandus.
Census adest tibi, censor erit tibi, ne fuge, blandus.
Munere non sinis ullius ordinis hunc meminisse.
Ad lucra clamitat, his sua venditat ora, premit se,
Denique lex ita fit sibi subdita, non homo legi.
Aspice munere tot mala surgere, tot bona mergi.
Proh furor! aspice quam cito iudice lucra tenente,
Stent mala, ius ruat, haec legat, haec spuat ille triente.
Quam sine iudice iudicet, aspice, quam sine iure;
Quippe pecunia, non Theodosia lex sibi curae.