Latin
Lines 1.41-1.79
Bernard of Cluny, Liber Secundus 1.41-79
Not analysed yet
Sumpsit ut aurea pondera ferrea spicula quisque,
Mox tumor iraque sustulit utraque pugnat utrisque.
Pristina secula non nisi regula nata regebat,
Secula pristina non nisi pagina viva docebat.
Non capitolia marmore fortia tunc neque iaspis,
Non color Indicus aut lapis unicus ex Arimaspis.
Gens erat utilis, invariabilis, alta, severa,
Sueta cubilia coniugialia ducere sera.
Nulla libidinis, unica germinis insita cura;
Tunc sacra vincula, tunc dabat oscula crimine pura.
Quisquis erat pater, ille decem quater egerat annos.
Ergo viros genus hoc dabat, haud Venus ebria, magnos,
Effigialiter in puero pater ipse redibat;
Stirps bona patribus intereuntibus orta subibat.
Non Venus ebria sed pia gratia tunc dabat orbi,
Sospite sanguine quosque satos sine semine morbi.
Membra virilia, corpora stantia, stans cor habebant,
Non ea potibus, haec dape, luxibus illud alebant.
Criminis alea velleque balnea non erat illis,
Colla tegentibus aut refluentibus ire capillis.
Cygnea tempora canaque pectora non revereri,
Vina cupiscere, ludicra dicere, vim profiteri.
Gens bene conscia, gens bene sobria, gens erat ipsa,
Non sibi corpora, non sibi pectora, mensve remissa.
Non dabat illius ordo quid amplius, aut minus aequo.
Ad nova pocula, non sibi crapula, non sibi praeco.
Vina pericula vinaque vincula, vina venena
Dicere sueverat et fore noverat aspide plena.
Fons sibi vinea, tegmina linea rarus habebat,
Serica tegmina tunc neque foemina sponsa trahebat;
Portio propria non nisi sobria sponsa vacabat.
Nunc nimis unica, tunc bona publica quisque vocabat.
Publica vellera, lac, sata, iugera, fertilitates,
Pocula, prandia, pascua, praedia, prata, penates.
Prandia mentior, haec etenim prior haud tulit aetas,
Sueta reposcere nec nisi vespere, nec satis escas,
Pars quota vivere de Iovis arbore rite solebat.
His eremitica prandia carica contribuebat.
His cibus ex ove, somnia sub Iove, status in herba.