1.9

10. Inter autem octodecim dies ab insula D. Iacobi ad S. Dominici, primam Indiarum occidentalium insulam ad quam appellebamus, pervenimus. Sed in alia insula S. Christophori dicta ad occidentem sitam diebus aliquot, videlicet natalium Servatoris nostri solemnibus, morati sumus ad reficiendos aegrotos, purgandasque et aeri salubriori exponendas nostras naves. Ubi generali nostro, vicario, viceadmiralio ceterisque capitaneis sententia stetit, inde versus insulam Hispaniolam vela facere, cum etiam ex tunc vires nostras recuperasse videremur. Quo nos imprimis fani S. Dominici, urbis istis partibus antiquissimae, fama pelliciebat. In itinere celox quaedam eodem tendens nobis obviam venit, quae a nobis capta statim, eiusque vectores super omnibus quae expeditioni nostrae conducere possent quam diligentissime interrogati fuerunt. Inter quos unus erat qui nobis indicabat portum perquam arenosum, regionemque circumcirca optime munitam, et propugnaculum quoddam esse tormentis bellicis maioribus pluribus instructum, ita ut in terram descendere, nisi decem ab urbe passuum millibus, absque ingenti periculo non possemus, cuius viae se nobis ducem fore etiam pollicebatur. Quibus intellectis, sub vesperam milites nostri in actuarias naves minutasque alias descendere iussi sunt, et generalis noster etiam in phaselum quae Frauncis nominabatur sese dedit. Noctem totam navigabamus, haud multum conficientes itineris donec, aurora exoriente, locum quem petebamus in conspectu habuimus. Itaque Kalendis Ianuariis ad terram applicuimus novem aut decem passuum millibus, occidentem versus, ab elegantissima S. Dominici urbe, cum in id usque tempus non locus alius cuiquam cognitus ibi esse minoribus navibus magis tutus, aut ubi aestus maris iis facilius superarentur. Hic igitur, videns suos omnes in terra esse, generalis noster ad classem suam quamprimum rediit, et nos tutelae divinae ductuique vicarii sui Carleil commisit. Post, hora octava antemeridiana, agmen nostrum incedere coepit, et circa meridiem propius ad urbem venimus, cum nobiles aliquot principesque civitatis plusquam centum quinquaginta in pulcherrimis sese equis nobis ostenderunt. qui, a musquetteriis atque hacquebusieriis nostris, qui egregie a lanceariis protegebantur, quam creberrimis globis petiti, nulla vi in nos irrurere potueruent. Quos, acie instructa optime, dispositos et ad dimicandum paratissismos ostendebat, et iam appropinquantes portis moenibusque urbis arcere non poterant. Erant portae duae mare versus tendentes militibus tormentisque bellicis munitae, nec procul inde sclopetarii aliquot ad viam in insidiis collocati. Hic prope copiae nostrae (quae mille aut mille ducentorum erant vel praeterpropter) bipartito divisae fuere eo consilio, ut eodem tempore in utramque portam impetum faceremus, nec prius coepto desisteremus quam iterum in foro urbis in unum convenissemus. Statim ut tormenta in nos dirigi coeperunt, vicarius noster, voce magna ad animandos suos sublata, omne ope ac vi irrumpere in urbem adnisus est. Ad cuius latus primus e nostris tormenti maioris globo ictus cecidit. Quapropter ne illi iterum tormenta sua implere possent, quantum potuit impedire conatus est. Et iam, non quidquam etiam obstitentibus iis qui in insidiis fuerant, magno impetu ac vi summa in portas irruimus, unaque cum illis coacervatim indiscriminatimque intravimus urbem. Qui statim fuga potius quam suos hac illac dispersos sistendo aut recolligendo vitae suae consulere coacti fuerunt. Hunc igitur in modum ingressi, porro ad forum civitatis statim perreximus, locum spatiosum, quadratum, ad frontem templi maioris, quem statim aliosque quosdam circumcirca aggeribus undiqueversum ductis munivimus, et ibi (loco, ut nobis videbatur, tutissimo, et qui optime defendi poterat) milites omnes nostros collocavimus. Nec enim tantae urbis regiones omnes tantilla manu militum observari poterant.