Latin
1.6 to 1.8
Boym, Cafraria 1 [...] a Patre Michaele Boym Polono Missa Mozambico 1644 Ianuar. 11 1.6-8
Not analysed yet
Bellum pedibus peragunt. Arma azagalha (est simplex baculus cum ferro in finead instar lanceae latae), arcus (lignum recurvum tensum cerato funiculo),sagittae ex harundine sine pennis (has enim gratia ornatus cuiuscumque avis,etiam gallinae, capitis crinibus innodant); sagittae, inquam, ferream cuspidemin extremitate habent et, quia teretes, celerrime volant. Aliquando venenoimbuuntur. Vidi ego ad arcus alligatam radicem et particulam ab uno nigroaccepi pro medalia. Est optima res pro vulneribus, immo morsibus serpentium etvenenosorum inservit. Attrita lapide aut commansa et applicata radix <nomenradicis mitambo> 8 vel illius pulvis intra tres quattuorve dieshominem sanat a quocumque letali vulnere. Itaque, ut se videt Cafer traiectumsagitta aut azagalha, si non repente moritur, ipse aut circumstantes applicantradicem et certissime evadit mortem. Iudicium exercent hac ratione. Quando alicui moritur pater aut mater, statimcurrunt ad maleficum aut striges et narrant patrem suum mortuum,sed 9 cum his et illis gessisse inimicitias. Sortes maleficus mittit(aliquando etiam antequam aperiat causam sui adventus, coram astantibusmanifestat hominem propter quid venerit), postea divinat et nominat occisorem. Abit Cafer ad fumum seu regem, accusat hostem patris, in silvis quaeritur herbadicta moabi venenosa, mandat fumus bibere accusatum. Si ebibit et post 24 horasper vomitum sanus evadit, innocens declaratur. Si renuit, aliquando bonisprivatur, plerumque necatur aut intra illud tempus veneno emoritur et est resquasi impossibilis etiam ipsis Christianis Cafribus iudicii hoc genus iniustumesse persuadere. Aliquando congregati a suo fumo venantur bubalos et leones, verum cum multasuorum iactura. Ita nuper leo ferocissimus vallatus a Cafribus, cum pluribusnecasset et exitum quaereret, ne maiorem stragem daret exercitui, iussit fumusviam fieri ex illa parte ad quam ibat leo. At ille, ubi hoc advertit,retrogressus impetum fecit ubi maxima erat multitudo et aliquos vulneravit,occidit aliquos, nihilominus sagitta ab uno Cafre petitus periit ad extremum. Elephantes hac ratione venantur: vadunt ad silvas 6 aut octo cum azagaliis, seulanceis, et duo a tergo, duo ad latera, duo a fronte, sed a longe, ne+proposside+ 10 attingi possint, occurrunt et hi bestiam sicalloquntur: "Scimus, fortissime elephas, quia non facile potes superari. Nostamen volumus tuas vires et potentiam experiri. Itaque se defendas". Interea atergo occurrunt duo et sagittas aut lanceas infingunt. Ille ad dolorem etvulnera se dum convertit, quae retroversio difficillima est, quod vertebriscarent ad hoc accommodatis. Tum illi Cafres, qui obvii fuerant aspectui, lateraconfodiunt, et si ille ad illos occidendos revertitur, isti, qui a lateribussunt, illum prosternunt. Ita miser cadit debilitatus et occiditur. Dentes duos,quos aliquando duo viri portare non sufficiunt, avellunt, carnem comedunt, quaedicitur insipida, capillos ex cauda satis crassos evellunt atque pro armillisin manibus portant. Quamquam commune est hoc pauperrimis etiam Cafribus adcollum vitreos globulos aut coronam gestare, nam feminae circulos aut de bubalonigros, aut de auro argentove circumferunt. Christiani vero appendunt ad collummedalia aut reliquiaria, quae summopere aestimant. Inde est, ut si elephaseiusmodi homines praesentiat, ad latera silvarum altissimas quasque arboresradicitus evellendo aufugiat.