Latin · ~8 min
Book 3, lines 3.1.55-3.1.103
Claudian, de raptu Proserpinae 3.1.55-103
Not analysed yet
quodsi quis Cereri raptorem prodere divum
audeat, imperii molem pacemque profundam
obtestor rerum, natus licet ille sororve
vel coniunx fuerit natarumve agminis una,
se licet ilia meo conceptam vertice iactet :
sentiet iratum procul aegide, sentiet ictum
fulminis et genitum divina sorte pigebit
optabitque mori :tunc vulnere saucius ipsi
tradetur genero, passurus prodita regna,
et sciet an propriae conspirent Tartara causae.
hoc sanctum ; mansura fluant hoc ordine fata.”
dixit et horrendo concussit sidera motu.
At procul armisoni Cererem sub rupibus antri
securam placidamque diu iam certa peracti
terrebant simulacra mali, noctesque timorem
ingeminant omnique perit Proserpina somno.
namque modo adversis invadi viscera telis,
nunc sibi mutatas horret nigrescere vestes,
nunc steriles mediis frondere penatibus ornos.
stabat praeterea luco dilectior omni
laurus, virgineos quondam quae fronde pudica
umbrabat thalamos :hanc imo stipite caesam
vidit et incomptos focdari pulvere ramos
quaesivitque nefas. Dryades dixere gementes
Tartarea Furias debellavisse bipenni.
Sed tunc ipsa sui iam non ambagibus ullis
nuntia materno facies ingesta sopori :
namque videbatur tenebroso obtecta recessu
carceris et saevis Proserpina vincta catenis,
non qualem Siculis olim mandaverat arvis
nec qualem roseis nuper convallibus Aetnae
suspexere deae :squalebat pulchrior auro
caesaries et nox oculorum infecerat ignes
exhaustusque gelu pallet rubor, ille superbi
flammeus oris honos, et non cessura pruinis
membra colorantur picei caligine regni.
ergo hanc ut dubio vix tandem agnoscere visu
evaluit :cuius tot poenae criminis ? inquit
“unde haec informis macies ? cui tanta potestas
in me saevitiae ? rigidi cur vincula ferri
vix aptanda feris molles meruere lacerti ?
tu mea, tu proles ? an vana fallimur umbra ?”
Ilia refert :“heu dira parens nataeque peremptae
immemor ! heu fulvas animo transgressa leaenas !
tantane te nostri tenuere oblivia ? tantum
unica despicior ? certe Proserpina nomen
dulce tibi, tali quae nunc, ut cernis, hiatu
suppliciis inclusa teror ! tu saeva choreis
indulges ? Phrygias vel nunc interstrepis urbes ?