Latin
Book 14, lines 14.1.1-14.1.26
Justinian, Digesta 14.1.1-26
Not analysed yet
LIBER QUARTUS DECIMUS
Dig. 14. 1. 0. De exercitoria actione.
Dig. 14. 2. 0. De lege rodia ^rhodia^ de iactu.
Dig. 14. 3. 0. De institoria actione.
Dig. 14. 4. 0. De tributoria actione.
Dig. 14. 5. 0. Quod cum eo, qui in aliena potestate est, negotium gestum esse dicetur.
Dig. 14. 6. 0. De senatus consulto macedoniano.
Dig. 14. 1. 0. De exercitoria actione.
Dig. 14. 1. 1pr.
Ulpianus 28 ad ed.
Utilitatem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis vel quales, cum magistris propter navigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum navi imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae vel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et sic contrahat: in navis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium.
Dig. 14. 1. 1. 1
Ulpianus 28 ad ed.
Magistrum navis accipere debemus, cui totius navis cura mandata est.
Dig. 14. 1. 1. 2
Ulpianus 28 ad ed.
Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusvis eorum, qui navis navigandae causa in nave sint, detur actio in exercitorem: alia enim est contrahendi causa, alia delinquendi, si quidem qui magistrum praeponit, contrahi cum eo permittit, qui nautas adhibet, non contrahi cum eis permittit, sed culpa et dolo carere eos curare debet.
Dig. 14. 1. 1. 3
Ulpianus 28 ad ed.
Magistri autem imponuntur locandis navibus vel ad merces vel vectoribus conducendis armamentisve emendis: sed etiamsi mercibus emendis vel vendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercitorem.
Dig. 14. 1. 1. 4
Ulpianus 28 ad ed.
Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an servus, et utrum exercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit.
Dig. 14. 1. 1. 5
Ulpianus 28 ad ed.
Magistrum autem accipimus non solum, quem exercitor praeposuit, sed et eum, quem magister: et hoc consultus iulianus in ignorante exercitore respondit: ceterum si scit et passus est eum in nave magisterio fungi, ipse eum imposuisse videtur. quae sententia mihi videtur probabilis: omnia enim facta magistri debeo praestare qui eum praeposui, alioquin contrahentes decipientur: et facilius hoc in magistro quam institore admittendum propter utilitatem. quid tamen si sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc iuliani sententiam admittimus, videndum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem navigantium.