# GAUFREDO MALATERRA (11th century) 4.1.139-142

Malaterra, GAUFREDO MALATERRA (11th century), Book 4, lines 4.1.139-4.1.142. Latin.

Canonical: https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/malaterra/gaufredo-malaterra-11th-century/4.1.139

Quis dubitet progeniem hanc divinitus quadam felicitate dotatam, cum in suis utilitatibus, ubi praesentes fuisse narrantur, tot felicibus successibus, fortuna etiam in suis fidelibus, ubi sua negotia exequebatur, defuisse passa non sit? Ad invocationem quippe gratiosae fortunae eorum navis haec erepta est ab impugnatione hostium.
XXVI. Comes ergo, totius progeniei suae sustentator, citra Romam versus Siciliam, sicuti maria ab undique cingunt, abundantia rerum et industria callentis sapientis consilii praecellebat, unde et omnes sua negotia ad ipsum conferebant, ut sua prudentia, ut ferrum cote a comite resumpto, ad sua disponenda prudentius callerent et eius, ubi necesse foret, auxilio potirentur. Porro ipse omnes, quemadmodum gallina pullos suos sub alas, clypeo suae protectionis et consilii fovens, ut pius patronus re et consilio, prout poterat, omnibus omnino defavebat.
Unde accidit ut Ricardus iuvenis, Iordani principis filius, princeps et ipse Aversae, defuncto patre, orbus, pusillus superstes, fraude Longobardorum urbe Capuana iniuste iamdudum privatus, cum iam ad intelligibilem aetatem pervenisset, damnum sibi illatum videns et dolens, ac de auctoribus ultionem petere disponens, ad sibi consanguineum comitem prudentes viros supplex illorsum exhortatum mittit, ut sibi auxilium laturus accelerare non differat cum servitio suo, vice recompensationis Neapolim, quae sibi similiter recalcitrabat, si praevalere posset, fiducialiter concedens. Dux igitur, ut qui parti consanguinei principis favebat, non viliori legato, quam laterali coniuge Adala, videlicet marchionis Flandrensis filia, ut cum exercitu venire non differat ac sibimet auxilium laturus summopere invitat. Princeps enim, causa auxilii, quod ab ipso sperabat, homo ducis factus fuerat: quod nunquam Guiscardus, cum multarum artium et virium esset, a Iordano principe—quamvis hic avunculus, ille autem nepos: sororis videlicet filius esset—vel vi, vel blandimentis extorquere potuit, cum saepissime attentatus fuerit.
Comes autem, pietate consanguinei principis et multis verbis ducissae, sibi a duce delegatae, legatione et deprecatione humiliter exponentis illectus et persuasus, exercitu—qualem numquam ante hunc habuisse dignoscitur—ab omni Sicilia et Calabria forti imperio conflato, prima hebdomada aprilis, secunda Paschae, Pharum transiens, illorsum accelerat. Sed in prato Marco aliquantisper commoratus, exercitum, maris transmeatione et arto scopulosorum montium transitu tardantem, dum veniat, sustinet, videns super iuga montium Calabriae greges armentorum et pecorum, sed et caprarum, in usus Saracenorum, quorum maxima pars exercitui intererat, occupari, ut merito, a collatione similis argumenti, gregum Laban et Iacob, si legisses, vel certe, aliquo referente, didicisses, recordari potuisses. Congregato exercitu, quis armatorum millia numerare potuisset, cum ipsa tentoria, bitumine palliata, vis ullo numero concludi potuerunt? Tam pomposo plus solito exercitu comes apulos fines visum intendit, maxime quia Apuli, expeditionibus aliquo annorum curriculo desueti, corpus multis plagis et diutinis laboribus fatigando, quin recreando, sibi potius indulgere, quam expeditionibus iterum assuescendo, insudare nitebantur. Unde et ipsum ducem, quasi principis praesentialiter auxilio destitutum, minus verebantur, sed per loca adversus eum insurgendo, in insolentiam prorumpentes, eius iussa minus exequebantur. Dux quoque simili argumento de eius versus Apuliam expeditionaliter adventu minus credulus, animo enim cupienti nihil satis festinatur, ut seipsum submovendo extrahat, versus Calabriam accelerat. Versus Apuliam proficiscenti apud Liscum, iuxta castrum Orioli, occurrit, multumque ad invicem laetati, dux quidem versus Melfam exercitum submovendo accelerat, comes autem, ne greges sui deficerent, iter conficiens, Beneventum venit. Ibique in planicie, super ripam fluminis Caloris, ad pontem sancti Valentini castrametatus est. Beneventani autem, eius adventum pertimescentes, pacem expostulantes, iam triduo occurrunt. Comes autem, sciens urbem iuri apostolici Urbani et sanctae Romanae Ecclesiae competere, susceptis mille quingentis aureis et sex ambulatoriis, urbi et messibus suis parcendum indicit; indeque pertransiens, super fluvium, quod Sabbatum dicitur, tentoria figens, Pentecosten celebravit.

---

Malaterra, GAUFREDO MALATERRA (11th century). Text: The Latin Library (thelatinlibrary.com), used with permission. Changes: HTML markup removed and the text divided into reading sections by Interlinea.
License: Used with permission (https://www.thelatinlibrary.com/about.html). Source: https://www.thelatinlibrary.com/malaterra.html.