Latin · ~7 min
Lines 1.53-1.98
May, Liber Quintus 1.53-98
Not analysed yet
Sed, si non tantae dignaris singula pompae
Dicere, Calliope, saltem miserabile magni
Vercingetorigis fatum reticere putato
Esse nefas, quem bellantem tot viderat annos
Gallia, collatis toties cum Caesare signis,
Et toties renovantem acies, proavita tueri
Jura, jugumque suis Romanum avertere Gallis.
Hic, quem dura ducis nimium sententia morti
Damnâsset, residens indignabunda feretro
Dejicit ora: tegit frontem diffusa minacem
Caesaries, Dîs iratus, vitamque perosus
Captivam, domini gladios optare videtur.
Ecce alia in Phario facies miseranda triumpho
Corda movet vulgi: incessit regina catenis
Arsinoë, passis per candida colla capillis,
Et teneras, modo quae gessêre Aegyptia sceptra,
Auratis palmas manicis religata tenebat.
Quamvis Arsinoën non hîc sententia mortis
Dura manet, parcit clementia Caesaris illi:
Aut donat victor, Cleopatrae captus amore,
Germanae veniam, Phariamque remittit ad aulam.
Heu! quantum, Cleopatra, tibi, si capta perîsset
Hîc soror, abstulerat crimen Fortuna futurum!
Nam miserae Arsinoë donatam a Caesare vitam
Crimine majori posthac soror impia tollet.
Maxima sed populi subiit miseratio mentes,
Cum vidêre Afro pueri captiva triumpho
Ora Jubae; cujus Libyco rex maximus orbe
Nuper erat genitor, qui tot modo regna, tot urbes,
Tot populos latâ tenuit ditione remotos.
Quis Latius, miserande puer, tam obtusa gerebat
Pectora, quem tua non aetas innoxia movit?
Aut quis te, tanto dejectum culmine regni,
Immerita hostili praebentem colla catenae
Non morens animo vidit? sed caeca futuri
Mens hominum: felix, quae tam miseranda videtur,
Sors tua, magne puer; vinclis felicior istis
Es, Juba, quam magni maneant si regna parentis,
Et stet firma tuis tellus Maurusia sceptris.
Illa dies, quae te captivum fecerit, illa
Transtulit in melius: (quis crederet?) illa futurae
(Tristis visa, licet) posuit fundamina famae.
Moribus Ausoniis primis nutritus ab annis,
Barbarie exutusque, tuo felicia posthac
Tempora constituens orbi, moderamine justo
Commissas olim regni tractabis habenas.