Latin
Poem 2
Oresmius, NICOLAUS ORESMIUS (c. 1320 - 1382) 2
Not analysed yet
Capitulum II: De qua materia debeat esse moneta.
Et quoniam moneta est instrumentum permutandi divitias naturales, ut patet ex capitulo praecedenti, conveniens fuit, quod ad hoc tale instrumentum esset aptum: quod fit, si sit faciliter manibus attrectabile seu palpabile, et leviter portabile, et quod pro modica ipsius portione habeantur divitiae naturales in quantitate maiori, cum aliis conditionibus quae postea videbuntur.
Oportuit igitur quod numisma fieret de materia preciosa et rara, cuiusmodi est aurum. Sed talis materiae competens debet esse abundantia. Propter quod ubi aurum non sufficeret, moneta fit cum hoc de argento; ubi autem ista duo metalla non sufficerent vel non haberentur, debet fieri mixtio, aut simplex moneta de alio puro metallo: sicut antiquitus fiebat ex aere, ut narrat Ovidius primo Fastorum dicens:
Aera dabant olim, melius nunc omen in auro est,
������Victaque concedit prisca moneta novae.
Similem etiam mutationem promisit Dominus per Isaiam prophetam dicens: Pro aere afferam aurum, et pro ferro afferam argentum. Haec enim metalla sunt ad monetam aptissima. Et, ut Cassiodorus inquit, primi dicuntur +Eacus+ aurum, argentum +Indus+ rex Scythiae reperisse et humano usui summa laude tradidisse. Et ideo non debet permitti quod tantum ex eis in usus alios applicetur, quod residuum non sufficiat pro moneta. Quod Theodoricus rex Italiae recte advertens, aurum et argentum, quod more gentium in sepulchris mortuorum erat reconditum, iussit depromi, et usui monetae ad utilitatem publicam fecit afferri, dicens, culpae genus esse inutiliter in abditis relinquere mortuorum, unde se vita potest sustentare viventium. Rursum nec expedit politiae quod talis materia sit nimis abundans; hac enim de causa moneta aerea recessit ab usu, ut ait Ovidius. Forsan etiam quod ab hoc humano generi provisum est ut aurum et argentum, quae sunt ad hoc aptissima, non facile habeantur in copia; et ut non possint per alchimiam faciliter fieri, sicut aliqui tentant, quibus -ut ita dicam -iuste obviat ipsa natura, cuius opera frustra nituntur excedere.