# Fragmenta Historiarum 139.77-89

Sallust, Fragmenta Historiarum, 139.77 to 139.89. Latin.

Canonical: https://interlinea.aeterna-institute.org/library/latin/sallust/fragmenta-historiarum/139.77

[70] Celtiberi se regibus devovent et post eos vitam refutant. [71] Genus militum suetum a pueritia latrociniis. [72] Noctu diuque stationes et vigilias temptare. [73] Neque virgines nuptum a parentibus mittebantur, sed ipsae belli promptissimos deligebant. [74] Ad hoc pauca piratica actuaria navigia. [75] A matribus parentum facinora militaria viris memorabantur in bellum [aut ad] latrocinia pergentibus, [ubi] illorum fortia facta canebant. Eo postquam Pompeius infenso exercitu adventare compertus est, maioribus natu p[acem] et iussa uti facerent [sua]dentibus, ubi nihil abnuendo proficiunt, se[para]tae a viris arma cepere [et] occupato prope Meo[rigam] quam tutissimo loco [ill]os testabantur inopes patriae parientumque [et] libertatis, eoque ubera, partus et cetera mul[ierum] munia viris manere. Quis rebus accensa iuventus decreta senior[um aspernata] . . . [76] [oppidani promiserunt . . . dierum mora] interposita si exempti obsidione forent, fide [soci]etatem acturos; nam antea inter illum Pompeiumque fluxa pace dubitaverant. Tum Romanus exercitus frumenti gratia remotus in Vascones [est] itemque Sertorius mo[vit] se, cuius multum in[terer]at, ne ei perinde Asiae [Galli]aeque vaderent e facultate. Pompeius aliquot dies [cas]tra stativa habuit, modica valle disiunctis [ab eo] hostibus, neque propinquae civitates Mutudurei et [. . .]eores hunc aut illum [com]meatibus iuvere; fames ambos fatigavit. Dein tamen Pompeius quadrato [agmine procedit] . . . [77] Titurium legatum cum cohortibus quindecim in Celtiberia hiemem agere iussit praesidentem socios. [78] Ii saltibus occupatis Termestinorum agros invasere, frumentique ex inopia gravi satias facta. [79] Multique commeatus interierant insidiis latronum. [80] Quae pecunia ad Hispaniense bellum Metello facta erat. [81] Argentum mutuum arcessivit. [82] Si adversus vos patriamque et deos penatis tot labores et pericula suscepissem, quotiens a prima adulescentia ductu meo scelestissumi hostes fusi et vobis salus quaesita est, nihil amplius in absentem me statuissetis quam adhuc agitis, patres conscripti, quem contra aetatem proiectum ad bellum saevissumum cum exercitu optume merito, quantum est in vobis, fame, miserruma omnium morte, confecistis. 2 Hacine spe populus Romanus liberos suos ad bellum misit? Haec sunt praemia pro volneribus et totiens ob rem publicam fuso sanguine? Fessus scribundo mittundoque legatos omnis opes et spes privatas meas consumpsi, cum interim a vobis per triennium vix annuus sumptus datus est. 3 Per deos immortalis, utrum vicem me aerari praestare creditis an exercitum sine frumento et stipendio habere posse?

---

Sallust, FRAGMENTA HISTORIARUM. Text: The Latin Library (thelatinlibrary.com), used with permission. Changes: HTML markup removed and the text divided into reading sections by Interlinea.
License: Used with permission (https://www.thelatinlibrary.com/about.html). Source: https://www.thelatinlibrary.com/sall.frag.shtml.