1.1.39 to 1.1.40

0XL. Haec Caesaris discessio Pompeianos milites ducesque excitauit, ut uictum fugientemque Caesarem insequi iuberent. Ipse enim Pompeius in discrimen pugnae mittere summam rerum quammaxime cauebat, optimeque ad tempus ducendum paratus, cunctando atterere et conficere hostem, cuius haud diu uigere possent copiae, cupiebat. (2) Etenim copiarum Caesaris pars pugnacissima peritia et incomparabili audacia praedita ad certamina obeunda, ad castra uero huc illuc mouenda et munienda, ad muros custodiendos et excubandum propter senectutem defatigata animum despondebat, ita ut confectis corporibus alacritas etiam eos in obeundis laboribus deficeret. (3) Sed praeter haec lues etiam pestilens ferebatur in castris Caesaris grassari, coorta ex uictus magna insolentia; et, quod grauissiuunn erat, neque a pecunia, neque a commeatu instructus Caesar, breui uidebatur temporis spatio uel per se confectum iri. XLI. Eas ob causas Pompeio a pugna abhorrenti unus Cato assensus est, eo quod ciuibus parceret, quippe hic etiam uelato uultu lacrimans discesserat, quum hostium cadauera, qui ad mille in acie ceciderant, conspexisset. Ceteri omnes Pompeium, quod pugnam subterfugeret, culpauerunt, irritaueruntque Agamemnonem et regem regum appellantes, quod imperium deponere nollet, sed tot principes a se pendere et ad tentorium suum commeare gauderet. (2) Et Fauonius, Catonis dicacitatem insani in morem aemulans, quiritabatur, si propter Pompeii unius cupiditatem imperandi ne isto quidem anno Tusculanis ficubus uesci liceret. Afranius etiam, qui recens ex Hispania re male gesta aduenerat, et male audiebat quod accepta pecunia prodidisse exercitum putaretur, tum interrogabat :ecquid non pugnaret Pompeius aduersus mercatorem, qui a se mercatus fuisset prouincias. (3) His omnibus praeter animi sui uoluntatem compulsus Pompeius pugnae conserendae causa Caesarem est insecutus. Caesari iter perdiffcile fuit, nemine commeatum praebente, omnibusque eum ob acceptam nuper cladem despicientibus. Sed ut Gomphos, Thessalicum oppidum, ceperat, non alimenta modo exercitui parauit, uerum etiam morbo eos insperato quodam modo liberauit. Vino enim, in cuius magnam inciderant copiam, abunde hausto milites, comessati deinde per uiam atque bacchati ex crapula habitu corporis immutato, affectum priorem discusserunt.