Ancient Greek · ~13 min
Book 1
Socrates, Scholasticus, Historia Ecclesiastica 1.13.1
Not analysed yet
Περὶ Εὐτυχιανοῦ τοῦ μοναχοῦ. Ἤκουσα δὲ ἐγὼ καὶ περὶ Εὐτυχιανοῦ, θεοφιλοῦς ἀνδρὸς κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους ἀκμάσαντος: ὃς καὶ αὐτὸς τῆς ἐκκλησίας τῶν Ναυατιανῶν τυγχάνων, παραπλήσια ἔργα ποιῶν ἐθαυμάζετο. Τίς τε ὁ περὶ τούτου διηγησάμενος, ἐρῶ μετὰ ἀκριβείας, καὶ οὐκ ἀποκρύψομαι, κἂν δόξω τισιν ἀπεχθάνεσθαι. Αὐξάνων τις τῆς Ναυατιανῶν ἐκκλησίας πρεσβύτερος μακροβιώτατος γέγονεν: ὃς καὶ τῇ ἐν Νικαίᾳ συνόδῳ, κομιδῇ νήπιος ὢν, ἅμα τῷ Ἀκεσίῳ παρέβαλλε, καὶ τὰ κατὰ Ἀκέσιον ἐμοὶ διηγήσατο. Οὗτος ἐξ ἐκείνων τῶν χρόνων ἄχρι τῆς βασιλείας τοῦ νέου Θεοδοσίου ἐξέτεινε, καὶ νεωτέρῳ μοι σφόδρα τυγχάνοντι τὰ περὶ Εὐτυχιανοῦ διηγήσατο, πολλὰ μὲν διεξελθὼν περὶ τῆς προσούσης αὐτῷ θείας χάριτὁ̣?ʼ ἓν δὲ κᾀκεῖνο μνήμης ἄξιον ἐπὶ τοῦ βασιλέως ἔφη Κωνσταντίνὁ̣?ʼ Τῶν δορυφόρων τις, οὓς οἰκείους καλεῖ ὁ βασιλεὺς, τυραννικά τιν̣̔?ʼ πράττειν ὑποπτευθεὶς, φυγῇ ἐχρήσατο. Ὁ βασιλεὺς δὲ ἐκέλευσ̣̔?ʼ ἀπειλῇ ἀναιρεῖσθαι αὐτὸν, ἔνθα ἂν εὑρίσκοιτο. Ὃς περὶ τὃ̣?ʼ Βιθυνὸν Ὄλυμπον εὑρεθεὶς, βαρυτάτοις καὶ χαλεποῖς σιδήροις ἑ̣̓?ʼ εἱρκτῇ κατεκέκλειστο περὶ τὰ μέρη τοῦ Ὀλύμπου, ἔνθα ἦν κ̣̔?ʼ ὁ Εὐτυχιανὸς, τὸν μονήρη βίον ἀσκῶν, πολλῶν τε τὰ σώματα κ̣̔?ʼ τὰς ψυχὰς ἐθεράπευεν: συνῆν δὲ αὐτῷ καὶ ὁ μακροβιώτατ̣̔?ʼ Αὐξάνων, νέος ὢν πάνυ, καὶ τὰ τοῦ μοναχικοῦ βίου ὑπ’ αὑ̣̓?ʼ παιδευόμενος. Παρὰ τοῦτον τὸν Εὐτυχιανὸν ἧκον πολλοὶ, παῥ̣?ʼ καλοῦντες ῥύεσθαι τὸν δέσμιον βασιλεῖ παρακλήσεις προσφέροντ̣̔?ʼ Καὶ γὰρ ἐληλύθει εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ βασιλέως τὰ παρὰ τοῦ Εὐτυχἱ̣?ʼ νοῦ γινόμενα θαύματα. Ὁ δὲ ἑτοίμως ὑπέσχετο παρὰ τὸν βασιλ̣̔?ʼ πορεύεσθαι. Ἐπεὶ δὲ ὁ δεσμώτης ἐκ τῶν δεσμῶν ἀνήκεστα ἔπασχ̣̔?ʼ οἱ παρακαλοῦντες ὑπὲρ αὐτοῦ φθάνειν ἔλεγον καὶ τὴν παρὰ βασ̣̔?ʼ λέως τιμωρίαν καὶ τὰς ὑπὲρ αὐτοῦ παρακλήσεις τὸν ἐκ τῶν δεσμ̣̔?ʼ ἐπικείμενον θάνατον. Εὐτυχιανὸς δὲ πέμψας παρακαλεῖ τὁ̣?ʼ δεσμοφύλακας ἀνεῖναι τὸν ἄνθρωπον. Τῶν δὲ λεγόντων κίνδυν̣̔?ʼ φέρειν αὐτοῖς τὴν ἄνεσιν τοῦ δεσμώτου, αὐτὸς δἰ ἑαυτοῦ ἅμα ʽ??ʼ Αὐξάνοντι πρὸς τὸ δεσμωτήριον παραγίνεται. Ἐκείνων δὲ ʽ??ʼ βουλομένων ἀνοίγειν τὴν εἱρκτὴν, ἡ προσοῦσα χάρις Εὐτυχἱ̣?ʼ φανερωτέρα ἐγίνετο: αὐτόματοι γὰρ αἱ πύλαι τοῦ δεσμωτηῥ̣?ʼ ἠνοίγοντο, τῶν δεσμοφυλάκων τὰς κλεῖς ἐχόντων παῤ ἑαυτ̣̔?ʼ Εἰσελθόντος δὲ τοῦ Εὐτυχιανοῦ ἅμα τῷ Αὐξάνοντι, καὶ πολλ̣̔?ʼ τοῖς τότε παροῦσιν ἐκπλήξεως γενομένης, αὐτόματοι οἱ δεσμοὶ ʽ??ʼ δεσμώτην ἀπέλιπον. Μετὰ ταῦτα ἐπὶ τὸ πάλαι μὲν Βυζάντἱ̣?ʼ ὕστερον δὲ Κωνσταντινούπολιν, ἅμα τῷ Αὐξάνοντι παρεγένἑ̣?ʼ Δεχθείς τε εἰς τὰς βασιλικὰς αὐλὰς τοῦ θανάτου ἐρρύσατο ʽ??ʼ ἄνθρωπον. Ἑτοίμως γὰρ ὁ βασιλεὺς τιμῶν τὸν ἄνδρα κατένἑ̣?ʼ πρὸς τὴν αἴτησιν. Τοῦτο μὲν οὖν ὕστερον ἐγένετο. Τότε δὲ ἐν τῇ συνόδῳ ἐπίσκοποι καὶ ἄλλα τινὰ ἐγγράψαντες, ἃ κανὅ̣?ʼ ὀνομάζειν εἰώθασιν, αὖθις κατὰ πόλιν τὴν ἑαυτῶν ἀνεχώρἡ̣?ʼ Φιλομαθὲς δὲ εἶναι νομίζω καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἐν Νικαίᾳ συν̣̔?ʼ θόντων ἐπισκόπων, ἃ εὑρεῖν ἐδυνήθημεν, καὶ ἦς ἕκαστος ἐπαρχ̣̔?ʼ τε καὶ πόλεως ἦν, καὶ τὸν χρόνον ἐν ᾧ συνῆλθον, παραθέσ̣̔?ʼ ʽ??ʼταῦθα. Ὅσιος ἐπίσκοπος Κουδρούβης Ἱσπανίας. οὕτως πιστεύω ʽ??ʼς προγέγραπται: Ῥώμης Βίτων καὶ Βικεντῖνος πρεσβύτεροι: ʽ??ʼἰγύπτου Ἀλέξανδρος: Ἀντιοχείας τῆς μεγάλης Εὐστάθιος: Ἱερὁ̣?ʼολύμων Μακάριος: Ἁρποκρατίων Κύνων:ʼ καὶ τῶν λοιπῶν: ὧν ʽ??ʼ πλῆρες τὰ ὀνόματα κεῖται ἐν τῷ Συνοδικῷ Ἀθανασίου τοῦ ʽ??ʼΑλεξανδρείας ἐπισκόπου. Καὶ ὁ χρόνος δὲ τῆς συνόδου, ὡς ἐν ʽ??ʼαρασημειώσεσιν εὕρομεν, ὑπατείας Παυλίνου καὶ Ἰουλιανοῦ τῇ ʽ??ʼκάδι τοῦ Μαΐου μηνός: τοῦτο δὲ ἦν ἑξακοσιοστὸν τριακοστὸν ʽ??ʼτον ἔτος, ἀπὸ τῆς Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος βασιλείας. Τὰ ʽ??ʼὲν οὖν τῆς συνόδου τέλος εἶχεν: ἰστέον δὲ, ὅτι μετὰ τὴν σύνοδον ʽ??ʼβασιλεὺς ἐπὶ τὰ ἑσπέρια μέρη ἀφίκετο.