Latin
Book 2, lines 2.1.91-2.1.102
Albertano of Brescia, De Amore et Dilectione Dei 2.1.91-102
Not analysed yet
Cervici tenere ferrea capsis obest.
Sepius uncta manus capulum non accipit ensis,
Lota et fota cutis frigore et ymbre dolet.
Assiduus Veneris vexillifer, Emiliane,
Virtutis nunquam signifer esse potest. Virtutis enim gloria non facili sine labore acquiritur. Unde Cassiodorusdixit, "Laborem quippe non refugit qui virtutis gloriam concupiscit." Sedhuiusmodi delicati labores substinere non possunt. Quare idem ait, "Almenaomnia delicata sunt ad labores et facile honus afflictionis sentiunt, quiuti suavibus delitiis consueverunt."
Nec timeas servos tuos nisi cum dilectione. Nam dixit quidam philosophus,"Minus esse quam servum, qui servum timet." Servos tamen alienos bene timeredebes. Unde sapiens dixit, "Non accuses servum ad dominum suum, ne forteirascatur tibi, et corruas." "Nec ledas servum tuum operantem in veritate,nec mercenarium dantem animam suam." Dixit eciam sapiens, "Servus sensatussit tibi dilectus sicut anima tua; non fraudes illum libertate, nec inopemderelinquas illum." Et Seneca in epistolis dixit, "Cena parata reliquiecircumstantibus dividuntur; sic paracta vita aliquid porrigas hiis, quitotius vite ministri fuerunt." Et si servi tui divites fuerint, eorum divitiisutaris moderate, nec illos spoliari; alioquin condiccionem tuam faceresdeteriorem. Nam dixit Martialis Cocus, Dum spolias servos, dum diripis omnia eorum,
Conpede servitij, Lentule, solvis eum.
Paupertas servum tibi libertate coequat,
Adsunt divitie, tu dominaris ei. Si autem servi tui indisciplinati fuerint, adhibe doctrinam et correctionem,ad modum sapientis qui dixit: Cibaria, et virga, et honus asino; panis, et disciplina, et opus servo. Operantur in disciplina, et petit requiescere; laxa manus illi, et petitlibertatem. Iugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationesassidue. Servo malivolo torturam et conpedes, mitte eum in operationem,ne vacet; multam enim malitiam docuit occiositas. Et certe necessaria bene debes servis et servientibus subministrare, nesub quadam necessitate compellantur peccare. Ait enim Cassiodorus, "Subquadam necessitate peccare creditur cui necessaria non prebentur." Et notaquod ferre omnis servi malivoli sunt atque inimici dominis suis. Unde Senecain epistolis dixit, "Totidem habemus inimicos quot servos."
Ne tamen propter hoc in eos sevire debes, sed moderate castigare. Dixitenim Cato, Servorum culpa cum te dolor urget in iram,
Ipse moderare, tuis ut parcere possis. Et alibi, Cum servos fueris proprios mercatus in usus,
Et famulos dicas, homines tamen esse memento. "Mercenarij at ue merces non remaneat apud te usque mane. Dignus est enimmercenarius mercede sua," ut Dominus dixit.