Latin
Book 4, lines 4.1.5-4.1.17
Albertano of Brescia, De Amore et Dilectione Dei 4.1.5-17
Not analysed yet
Et piscis liquidis deprehenditur arte sub undis,
Et pedibus siccis permare currit homo.
Rebus et in multis ars adiuvat offitiumque,
Pauper sepe suo pascitur officio,
Et quamvis iusta sedatur principi sua. Et alibi idem dixit, Cunctarum rerum prudentia discitur usu:
Usus et ars docuit, quod sapit omnis homo. Et alibi idem dixit, Desperare nocet, votum labor inprobus implet
Arsque vigil magnas sepe ministrat opes. Vigilare itaque debes circa artes easque cura et studio exercere. Ait enimCato, Excerce studium, quamvis perceperit arte:
Ut cura ingenium, sic et manus adiuvat usum. Usus ergo necessarius est, qui prebet facilem viam in qualibet arte. Undeversus: Ars dat et usus habet: si iunxerit artibus usum,
Difficilem facilem prebet in arte viam. Et magister bene dixit, Rem tria perfitiunt: ars, cuius lege regaris,
Usus, que serves, meliores, quos imiteris.
Ars certos, usus promptos, imitatio reddit
Artifices aptos, tria concurentia summos. Et Seneca dixit, "Nil plus prodest in pugna et in omni arte quam exercitium."
Et predicta intelligas de artibus bonis et aprobatis, male namque artesnon sunt artes nominande, Tullio testante qui ait, "Minime sunt artes probandeque ministre sunt voluptatum."
[Caput III.]
De virtutibis diligendis et vitiis fugandis .
Virtutes dixi vehementer esse diligendas. Dixit enim Augustinus, "Virtusest habitus mentis bene composite ad modum humane nature consentaneus rationi." De qua Tulius dixit, "Proprium hoc esse statuo virtutis, conciliare animoshominum et ad usus suos, id est, utilitates suos, adiungere." Et enim virtusomnis tribus in rebus fere vertitur. Quarum una in perspiciendo est quidin unaquaque re verum sincerumque sit, quid consentaneum cuique sit, quidconsequeris ex quoque gregantur, que cuique causa sit. Item, cohibere motusanimi turbatos, appetitionesque obedientes efficere rationi. Tertium, hiisque congregamus uti moderate et scienter. Unde eciam Ovidius dixit, Est virtus placidis abstinuisse bonis. Et certe magis curare debes vitia fugere et fugare quam virtutes acquirere. Unde Tullius dixit, "Nec tam enitendum est ut bona, que nobis non sunt,sequamur, quam vitia fugiamus." Nam et beatus Ambrosius dixit, "Egressusvitii virtutis operatur ingressum." Et nota quia ut Tulius De Amicitia dixit, "Nichil est virtute amabilius, nichilque magis alliciat ad diligendum,quippe cum propter virtutem et probitatem eciam eos, quos nunquam vidimus,diligamus." Quidam enim in virtute summum bonum ponunt, ipsa enim virtusamicitiam gignit et continet, nec sine virtute amicitia esse puto potest. Et nota queque ut Seneca in epistolis dixit, "Sunt virtutibus vitia confinia." Et nullum est vitium sine patrocinio. Vitia enim nostra que amamus defendimuset malumus ea excusare quam exuere. Sed si vis vitiis exui, longe a vitiorumexemplis recedendum est, quia omnia vitia contra naturam pugnant. Et sicutvirtutibus sunt vitia, ita bonis mala sunt coniuncta, et ideo virtus quesepe est in aliquo reputatur ei pro vitio et criminatur inde. Quare Oratiusdixit, Sunt mala iuncta bonis errori sub illo