Latin
1.72
Berengar, Berengarii Scholastici Apologeticus 1.72
Not analysed yet
Hinc ad alios tui ingenii fructus articulus est vertendus. Quaerit a te vir collo inflatus Romano quid sit diligendum, et quomodo. Cui sic rescribis: 'Orationes a me, Aimerice, et non quaestiones flagitare solebas;' et post pauca: 'Quaeris quid sit diligendum. Cui breviter respondeo: Deus.' Homo Romanus, grossus camelus, Gallicano argumento gibbosus trans Alpes saltat, ut quid sit diligendum inquirat, quasi juxta se non habeat qui rei hujus sibi notionem infundat. Cui noster philosophus mandat non virtutem esse diligendam, ut Chrisyppus; nec voluptatem, ut Aristippus, sed Deum, ut Christianus. Acutulum sane responsum, et docto homine dignum. Sed quaenam abjecta muliercula, quisnam hoc ignoret extremus idiota? Sic philosophantur in textrinis aniculae. Sic propositiones Dagani cum joco mirari solemus. De cujus propositionibus aliquas exempli gratia interseram: 'Filius, inquit, sum matris meae. Placenta est panis. Caput meum est grossius pugno meo. Cum meridies est, dies est.' Quis est, cui audita tam ridicula veritate, labia risu non quatiantur? Similiter et cum Bernardus dixit Deum esse diligendum, verissimum quidem dixit et venerabile verum; sed ad hoc dicendum pro nihilo aperuit os suum. Nemo enim de hoc dubitat. Sperabat enim Romanus aliquid secreti audire, et archimandrita noster tale quid intonat, quod quilibet rusticus valeret respondere. Et tamen, dum Deum diligendum esse pronuntiat latenter, ferit Romanum, qui in curia papae non Deum didicerat amare, sed aurum. Sequitur postea de modo diligendi: 'Modus, inquit, est sine modo diligere.' Aimericum, sic enim dictus est, ad quem scribis, quasi lacteo succo pavisti, dum Deum diligendum aperte pronuntiasti. Nunc eum subito ad altiora subrigens [f. suberigens] dicis quod modus diligendi Deum sit sine modo diligere. Qui quaesiverat quid esset diligendum, de quo nec pauperculus Christianus quidem haesitaret; quomodo poterit hanc subtilitatem intelligere, quod modus diligendi Deum sit sine modo diligere? In quo impossibile quiddam spondere videris. Cum enim stabile fixumque sit Deum ea magnificentia esse praeditum, ut nequaquam nostra in illum dilectio ejus dignitati aequipollenter respondere sufficiat, quomodo sine modo diligemus, quem cum modo diligere non valemus? Quomodo, inquam, porrigetur dilectio ultra modum, cum semper remaneat citra modum? Aut si sic intellexisti 'sine modo diligere,' id est diligere quod non perveniatur ad congruum diligendi modum, ridiculam intelligentiam portendit somnium tuum. Dum itaque rhetoricari voluisti, et obscuritatem dedisti et quiddam inopium atque impossibile confecisti, dum Deum sine modo diligendum docuisti.