Latin
Lines 1.73-1.79
Berengar, Berengarii Scholastici Apologeticus 1.73-79
Not analysed yet
Quanto rectius hic qui nil molitur inepte?
Jesus Christus scilicet, qui per Evangelium suum diligendi modum exprimens: Diliges, inquit Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex omnibus viribus tuis [Matth. XXII]. Hic nullus eloquentiae fucus, sed mera tantum veritas simplici et absoluto est expressa eloquio. Hic Romanus aurem accommodet. Hic superbiae strumam deponat camelus, quia Jesus hic nil impossibile pronuntiat. Jesus, inquam, sententiae lucem tenebris eloquii non involvit, ut Bernardus, qui rei venerabilis majestatem exquisito quodam obnubit verborum adulterio. Vir sapiens, inquit Horatius,
Non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lucem.
Cogitat . . . . .
Quod Bernardus male attendit, qui quod Jesus nudo patuloque ore, nube sermonis ab intelligentiae via secludit. Horum et his similium ludicrorum mensuram confertam et coagitatam in libellorum tuorum, Bernarde, sinum dedisti. Quod reprehendere facile poterit, quem oculatum eruditio reddidit. Quae si unguetenus persequi vellem, longitudo certe dictaminis lectorem etiam repelleret diligentem.
Cum itaque tantas trabes loquaris, cur Abaelardi festucas in trabes commutare moliris? Non est negotium misericordis culpam augere, sed minuere. Unde Psalmista cum dicturus esset: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine [Psal. C], commode misericordiam praeposuit judicio, quasi diceret: Immense Deus, scio quia misericors es et justus; sed in altero mea salvatio, in altero mea damnatio: primoque misericordiae canticum libentius volo. Scriptum est in Isaia: Et convertent gladios suos in vomeres [Isa. II]. Gladii enim in vomeres convertendi sunt, non vomeres in gladios, quia et mali ad tranquillitatis bonum trahendi sunt levitate correctionis; et boni ad discordiam commonendi non sunt asperitate invectionis.
His et aliis delinitus exemplis, Petrum, si errore sauciatus esset, jumento tuo deberes imponere, et sic ad stabulum universalis fidei revocare. Plures Catholici quaedam culpanda dixerunt, nec tamen ob id haereticorum collegio sunt ascripti. Duo dixit Hilarius erroris expugnator, propugnator Ecclesiae, in quibus eum non audit sobrietas Ecclesiae. Primum, quod Christum nil in passione doloris sensisse asseruit. Contra quem sententiam Claudianus presbyter Lugdunensis, vir Christianissimus, et tam subtilis ad disputandum quam artifex ad loquendum, sic personat: 'Si Christus nil in passione sensit doloris, non vere passus est; et si vere non passus est .' Secundum, quod nullum incorporeum dixit esse creatum. 'Nec igitur, inquit Claudianus, anima, cum sit incorporea, est creata. Quod si creata non est, nec creatura Dei est.' Sed non ob hoc, ut ait idem Claudianus, scientia doctoris perdit meritum confessoris, quia Ecclesia bono filio indulsit quod humana opinio minus caute disputavit. Procul dubio si haec Petrus dixisset, eum esse lapidandum rigoris tui severitas sanxisset.