1.19

20. Et mox eadem illa nocte vicarius generalis comitibus sex bene armatis, capitaneis videlicet Morgan, Sampsone, quatuorque aliis, scapha remis acta explorare ivit qualiter hostium vigiliae dispositae essent, et qua commodissime ulterius in regionem illam pergere possemus. Quibus, etsi sese quantum poterant tacite tecteque per viam gererent, procul visis, hostes statim, putantes nostram manum iam eo ad sese oppugnandos venisse, arma, et mox, tormentis prius aliquot evacuatis, etiam fugam corripuerunt. Et quidem vicarius generalis iam ad nos redierat, nescius num propugnaculi ab illis derelicti, donec tibicen quidam Gallus fistula sua canticum in laudem principis Auriaci, vulgo tritum, canens, inde a nostris ad ripam fluminis excubias agentibus venire cernitur. Qui ab illis compellatus, priusquam e navicula sua exiret, qui ipsemet esset, tum quemadmodum Hispani propugnaculum suum deseruissent, indicavit. Ad cuius rei fidem sese in manus nostras dabat, et nobiscum eo redire sese paratum dicebat. Cui fidem habens generalis noster cum vicario suo aliquotque capitaneis aliis actuaria navi, item viceadmiralius cum duabus tribusve minutis etiam navibus militum plenis, iussis actuariis reliquis sequi, secundo flumine ad propugnaculum contenderunt. E quo, ut propius accessimus, ab illis qui audaciores reliquis ibi remanserant, duobus iactibus tormentorum petiti fuimus. Quorum neminem, ut in terram descendentes propugnaculum statim intravimus, post ibi offendimus. Muri autem huiusce propugnaculi e palis navalibus trabibusque ligneis aliis in modum palissadorum (ita hodie genus quodam loci muniti vocamus) constructi. Fossae vero quae extra eos necdum ad finem omnino perductae erant. Quas, ut et propugnaculi eiusdem partes alias, spatio quatuor mensium ante nostrum adventum perficere non potuerant. Et idcirco id diutius tenere, nostris adventantibus, aut defendere non poterant. Quod etiam ideo non temere ab illis desertum fuisse existimandum est, quia praeterquam quod facile expugnare, haud difficulter etiam incendi potuisset. Tormenta ibi, quatuordecim numero, super aggeres e truncis pineis sibi invicem superpositis, et in modum rotae connexis, terrae aliquammulto hic illic interposito, collocata erant. Arca etiam adhuc clausa in qua pecuniae regiae, de qua stipendia militibus illic numerari consueverant, duo millia librarum sterlinarum nostratium erant, reperta ibi nobis fuit. Propugnaculo igitur Sancti Ioannis (ita id vocabant) ad eum modum occupato, oppidum quoque ipsum adire tentavimus, ad quod usque vicem illam, ob flumen interiacens, pervenire non potuimus. Sed statim via alia ad naves nostras reversi, secundo maiori flumini (quod etiam S. Augustini flumen ab ipso oppido dicebatur) eodem rursus tetendmus. Quo cum iam perveniremus ac in terram ire parati essemus, inde nobis se milites aliquot procul ostenderunt, qui confestim, sclopis suis in nos directis, fugam arripuerunt. Simulque ut in terram descendimus, statim sergantus maior noster equum quemdam, quem ibi ephippio frenoque instructum repperiebat, inscendit, si fortassis quempiam aufugientium adsequi aut capere posset. Qui solus iam, relictis post se a tergo sociis suis, a quodam in insidiis post carecta latitante caput medium globo sclopi traiectus, et antequam ei quisquam e nostris subvenire posset, e tribus simul quatuorve illorum certatim gladiis pugnionibusque ingestis confossus fuit, et quidem non parum nobis deploratus cecidit. Erat enim vir cum primis egregius, veteranusque et maximi animi miles.