Latin

Lines 1.192-1.233

Borbonii, NICOLAI BORBONII (1503-1550) Vandoperani Ferraria. 1.192-233

Not analysed yet

Quo rapior demens? Quo me furor impulit? Ad rem 
Vt redeam, septem interiectis carbo diebus 
Percoctus trahitur, fumusque ignisque residunt: 
Tum pyra detegitur rastris, mutata uideres 
Ligna, ut quae fuerant paulo prius humida et alba, 
Arida et atra patent, nec sunt tamen igne minuta, 
Tanta manent, solumque nouum sortita colorem 
Ingegniumque nouum: superest auriga repente 
Adcurrat, (nam carboni nocet imber) equisque 
Adiunctis plaustro uectet sub tecta fabrorum.
De carbone satis: Nunc de fossoribus ordo 
Postulat ut dicam, set quæ puer ipse notaui.
Ii sunt qui cura multa multoque labore 
Materiem ferri effodiunt, et uiscera terræ 
Ictibus inuadunt crebris, uenasque requirunt 
Abstrusas, tornoque trahunt et fune sub auras.
Quod si forte roges, quanam cognoscitur arte 
Materiem quæ terra habeat, ferrique fodinam 
Contineat: norunt pueri, nou�re bubulci, 
Indicat ipsa soli facies subrufa, nec usquam 
Tam regio infelix ferrum quæ non ferat ulla est.
At quæ materies solita est excellere, disce.
Pondere quæ grauis est, sulumque imitata colorem 
Emicat, haec certa est, haec raro fusa fefellit: 
Hinc tibi fertilitas ferri promittitur ingens.
Quæ uero leuis est pallensque absumitur igni 
Persimilis limo, et fornaci congerit atram 
Colluuiem, missa frustra de follibus aura.
Denique materies omnis de more lauanda est, 
Et quæ crassa nimis, quæque indigesta uidetur 
Subijcitur prunis, coquitur, contusa minutim 
Abluitur lymphis apto currentibus alueo, 
Hinc ad fornacis radicem et limina fertur.
Quadrata est ingens Barsæ prope fluminis undam 
Infabricata quidem moles, quam nomine dicunt 
Fornacem, structa est saxis uulgaribus, intus 
Sunt silices duri, quibus est mirabile robur 
Visque resistendi flabris ignique uoraci: 
Hic gemini folles à tergo immania spirant 
Terga boum, uibrante rota, quam uersat aquarum 
Impetus adsidue, motantur, flantque uicissim, 
Et flant, et reflant, alternis motibus æqui.

Latin

Lines 1.192-1.233

Borbonii, NICOLAI BORBONII (1503-1550) Vandoperani Ferraria. 1.192-233

Not analysed yet

Quo rapior demens? Quo me furor impulit? Ad rem 
Vt redeam, septem interiectis carbo diebus 
Percoctus trahitur, fumusque ignisque residunt: 
Tum pyra detegitur rastris, mutata uideres 
Ligna, ut quae fuerant paulo prius humida et alba, 
Arida et atra patent, nec sunt tamen igne minuta, 
Tanta manent, solumque nouum sortita colorem 
Ingegniumque nouum: superest auriga repente 
Adcurrat, (nam carboni nocet imber) equisque 
Adiunctis plaustro uectet sub tecta fabrorum.
De carbone satis: Nunc de fossoribus ordo 
Postulat ut dicam, set quæ puer ipse notaui.
Ii sunt qui cura multa multoque labore 
Materiem ferri effodiunt, et uiscera terræ 
Ictibus inuadunt crebris, uenasque requirunt 
Abstrusas, tornoque trahunt et fune sub auras.
Quod si forte roges, quanam cognoscitur arte 
Materiem quæ terra habeat, ferrique fodinam 
Contineat: norunt pueri, nou�re bubulci, 
Indicat ipsa soli facies subrufa, nec usquam 
Tam regio infelix ferrum quæ non ferat ulla est.
At quæ materies solita est excellere, disce.
Pondere quæ grauis est, sulumque imitata colorem 
Emicat, haec certa est, haec raro fusa fefellit: 
Hinc tibi fertilitas ferri promittitur ingens.
Quæ uero leuis est pallensque absumitur igni 
Persimilis limo, et fornaci congerit atram 
Colluuiem, missa frustra de follibus aura.
Denique materies omnis de more lauanda est, 
Et quæ crassa nimis, quæque indigesta uidetur 
Subijcitur prunis, coquitur, contusa minutim 
Abluitur lymphis apto currentibus alueo, 
Hinc ad fornacis radicem et limina fertur.
Quadrata est ingens Barsæ prope fluminis undam 
Infabricata quidem moles, quam nomine dicunt 
Fornacem, structa est saxis uulgaribus, intus 
Sunt silices duri, quibus est mirabile robur 
Visque resistendi flabris ignique uoraci: 
Hic gemini folles à tergo immania spirant 
Terga boum, uibrante rota, quam uersat aquarum 
Impetus adsidue, motantur, flantque uicissim, 
Et flant, et reflant, alternis motibus æqui.