Latin
1.9 to 1.10
Buchanan, George Buchanan de Maria Scotorum Regina (1571) 1.9-10
Not analysed yet
8. Circa Nonas Novembris, cum Iedburgo in vicum nomine Calco transisset, ibi literas a rege accepit. Quas cum legisset coram prorege, comite Huntleio, et secretario, vultu tristi, miserabiliter se crucians ac si in pristinum esset recasura morbum, plane ac diserte pronunciavit, nisi aliqua ratione a rege liberaretur, vitam sibi nullo modo fore vitalem. Ac si alia ratione non posset, potius quam in illis molestiis viveret, sese sibi manum illaturam. Proximus deinde diebus, dum per Merciam rediens apud Coldingamiam commoratur, Reresia, dum per excubias transit, agnita ac dimissa est. Quos autem habuerit comites, aut quo id noctis iret, reginae non est ignotum. Inde, cum circa finem Novembris venisset ad Cragmillarium (ea arx ad duo passuum milia distat ab Edinburgo), ibi praesentibus comitibus Moraviae (qui postea prorex, nunc et ipse occisus est), Huntleiae, et Argatheliae, et secretario, in superioris temporis incidit orationem, ac rationem etiam qua id fieret, ut sibi videbatur, commodissimam subiecit, ut videlikcet litem de divortio adversus regem intenderet. Neque dubitabat quin id facile fieri posset, cum eo sanguinitatis essent gradu qui iure pontificio vetitus esset matrimonium contrahentibus, literis (quod facile erat) de medio sublatis quibus ea lege solverentur. Hic cum quidam scrupulum iniecisset, id si ita transigeretur, eorum filium spurium fore, quippe qui extra matrimonium natus esset, praesertim cum neuter parentum causas quae irrita facerent matrimonia ignoraret. Id responsum, cum paulum in animo secum versasset ac sciret verum dici, et consilium de filio tollendo aperire non auderet, propositum de divortio abiecit. Nec tamen unquam ab eo die regis perimendi consilium omisit, uti ex hiiis quae sunt sequuta facile intelligi potest. 9. Rex Sterelino ad Cragmilarium reversus, cum existimaret eam placabiliorem erga se fore, iracundia paulum spatio temporis mitigata, adeo nullam animi mutati sensit indicium, ut nihil ei in quotidianos vitae usus, nisi Sterelini maneret, erogaretur. Quae res vehementer auxit pronam sua sponte vulgo suspitionem de quotidiana reginae cum Bothuelio consuetudine. Sub initium fere Decembris, cum legati venissent e Gallia et Anglia ad baptismum eius, qui nunc rex est, celebrandum, hic ut Bothuelius inter proceres conspicuus esset, ipsa, partim ei ad vestimenta coemenda pecuniam erogabat, partim de mercatoribus emebat, omnibusque conficiundis tanta diligentia praeerat quasi, non dico uxor, sed ne ancilla quidem foret. Interea legitimus eius maritus in filii baptismo non modo subsidio eius ad sumptus faciendos destitutus, sed in conspectum legatorum prodire vetitus, ministri quotidiani ei detracti, nobilitas tota sequi, observare, ac propemode agnoscere prohibiti, legati exteri moniti ne cum eo colloquerentur, cum interea maiorem diei partem omnes in eadem arce diversarentur. Homo adolescens ita contemptim et inhumaniter habitus sic animum despondit ut, Sterilino relicto, Glascuam ad patrem proficisceretur, discentem regina solito prosequitur odio. Vasa argentea, quibus a nuptiis ad eum usque diem usus erat, aufert universa, ac stannea supponit. Sed hoc ad contemptum pertinuerit. Quae secuta sunt inhumanae feritatis et implacabilis odii manifesta sunt argumenta. Antequam mille passus Sterilino abesset, tam vehemens dolor simul omnes corporis partes afflixit, ut facile appareret non a vi alicuius morbi, sed ab humana fraude id profectum. Cuius fraudis indices liventes pulstulae, cum Glascuam venisset, toto corpore eruperunt, tanto cum dolore et omnium partium vexatione, ut exigua vitae spe duceret spiritum, cum interim regina ne medicum quidem eum adire sit passa.