Latin
Lines 1.1-1.42
Commodianus, Carmen de Duobus Populis 1.1-42
Not analysed yet
Quis poterit unum proprie Deum nosse caelorum,
Nisi quem is tulerit +ab errore nefando?
Errabam ignarus spatians spe captus inani,
Dum furor aetatis primae me portabat in auras.
Plus eram quam palea leuior; quasi centum inessent
In umeris capita, sic praeceps quocumque ferebar.
Non satis his rebus, criminosus denique Marsus
Paene fui factus herbas incantando malignas.
Sed gratias Domino (nec sufficit uox mea tantum
Reddere) qui misero uacillanti tandem adluxit!
Adgressusque fui traditus in codice legis
Quid ibi rescirem; statim mihi lampada fulsit.
Tunc uero agnoui Deum <dominum> summum in altis,
Et ideo tales hortor ab errore recedant.
Quis melior medicus nisi passus uulneris auctus?
Multi quidem bruti et ignoti, corde sopiti,
Nihil sibi praeponunt cognoscere; more ferino
Quaerunt, quod rapiant aut quorum sanguine uiuant.
Dummodo laetentur saginati uiuere porci,
Ingerunt ut tumulum se pulchrum, dum plaudent diuitiis.
<Diuites> mutabuntur <a> paupera ueste fastidiis.
Sufficeret illis utique, quod promptius edunt.
Si pinguis est opibus, sibi sit, si Caesari dignus:
Quid sua praeponunt? fragilis nec respicit ullum.
Communicet immo talis bonitatem in omnes
Cui Summus diuitias, honores addidit altos.
Nec enim uitupero diuitias datas a Summo,
Sed culpandus erit, qui superextollitur illis.
Suadeo nunc ergo altos sic et humiles omnes,
Ut legant assidue uel ista uel cetera legis.
Aspice, quam breuis est nobis credita uita
Discite, quapropter moriamur nati, prudentes!
Quid hebetes morimur, quid profuit lucem uidisse?
Si nihil inquiras, hoc est beluarum adesse.
Certe Deus summus hominem praeposuit aruis
Non feram nec pecudem. Cur nos similemus ad illo
Omnipotens uoluit hominem sibi praebere laudes;
Idcirco futura docuit nos ipse diuinus.
Quem ut crederemus, non tantum uerbo sonauit
Sed et demonstrauit fortia Pharaone decepto.
Non solum hoc fecit: et Noe sub tempora quoque
Ostendit, quae poterat, quoniam Deum nemo quaerebat.