Latin · ~7 min
Lines 1.1-1.46
Fabricius Montanus, Johannes Fabricius Montanus (1527-1566) 1.1-46
Not analysed yet
Helvetiae celebris pietate Rodolphus alumnus
principis Hapsburga nomen ab arce tulit.
cuius in acclivi sita vertice saxa vetusta,
despiciunt ripas Ara propinque tuas.
imperii postquam sed Caesar adeptus habenas
ex humili meruit sceptra tenere loco,
haud illum puduit manifesto teste fateri,
deberi meritis, urbs Tigurina, tuis.
vindice qua toties pepulisset finibus hostes,
ipse quibus impar Marte futurus erat.
cuius et auspiciis duxisset et aere cohortes,
cum caperet regni tradita sceptra novi.
hinc te divitiis, amplis et honoribus auxit,
militiaeque tibi splendida signa dedit.
insuper Helvetios alios sibi foedere iunxit,
Martia quos acres norat ad arma viros.
quorum saepe fidem laudavit, et ardua facta,
aspera cum ferro res peragenda fuit.
Caesar at hinc postquam superas concessit ad oras,
perdidit iniustos fraude subacta viros.
iussa tributa quibus, et vectigalia solvit,
et largas dempto fine pependit opes.
corpora quin dominis obnoxia facta tyrannis
pondere servitii succubuere gravi.
iamque aliquis solito subigens bove rura colonus
occidit, et proprio sanguine tinxit humum.
saepe latrociniis, et iniqui praesidis astu,
cives in mediis occubuere viis.
ex stabulis armenta rapi, sua tecta cremari
flevit, et ereptos rustica turba lares,
utque maritorum pollutos caede penates,
ut taceam foedi crimen adulterii.
invitis quoties vis est illata puellis
et matris frustra virgo occupavit opem?
hic fuit Helvetiae status: haec quibus aspera visa
forma, quibus cordi iusque piumque fuit,
supplicium vel morte luunt, vel carcere pendunt,
sunt quibus exilii poena parata fuit.
sed cum pressa malis virtus humana fatiscit,
auxilio praesens tunc solet esse Deus.
impia Grisleri fugiunt quem facta tyranni,
(nam fuit Helvetia praeses et ipse soli?)
arboris a viridi suspensum fronde galerum
a populo voluit praetereuntque coli.
iamque frequens illum vulgus, formidine poenae,
fama refert flexo praeteriisse genu.