Latin
Scriptores Historiae Augustae, Divus Aurelianus, lines 14.26.1.48-14.26.1.49
Greek and Roman Historians, here 14.26.1.48-49
Not analysed yet
XL. 1 Quam difficile sit imperatorem in locum boni principis legere,et senatus sancti ordinis gravitas probat et exercitus prudentis auctoritas: 2 occiso namque severissimo principe de imperatore deligendo exercitus rettulit ad senatum, idcirco quod nullum de his faciendum putabat, qui tam bonum principem occiderant. 3 Verum senatus hanc eandem electionem in exercitum refudit, sciens non libenter iam milites accipere imperatores eos, quos senatus elegerit. 4 Denique id tertio factum est, ita ut per sex menses imperatorem Romanus orbis non habuerit, omnesque iudices hi permanerent, quos aut senatus aut Aurelianus elegerat, nisi quod pro consule Asiae Faltonius Probus in locum Arelli Fusci delegit<ur>.
XLI. 1 Non iniucundum est ipsas inserere litteras, quas ad senatum exercitus misit: "Felices ac fortes exercitus senatui P. Q. R. Aurelianus imperator noster per fraudem unius hominis et per errorem bonorum ac malorum interemptus est. 2 Hunc inter deos referte, sancti et <venerabiles> domini p. c. ,et de vobis aliquem, sed dignum vestro iudicio principem mittite. Nos enim de his, qui vel errarunt [qui] vel male fecerunt, imperare nobis neminem patimur." 3 Rescriptum ex senatus consulto. Cum die III. nonarum Februariarum senatus amplissimus in curiam Pompilianam convenisset, Aurelius Gordianus consul dixit: "Referimus ad vos, p. c. ,litteras exercitus felicissimi." 4 Quibus recitatis Aurelius Tacitus, primae sententiae senator, ita loquutus est:hic autem est qui post Aurelianum sententia omnium imperator est appellatus. 5 "recte atque ordine consuluissent dii immortales, p. c. ,si boni principes ferro inviolabiles extitissent, ut longiorem ducerent vitam neque contra eos aliqua esset potestas his, qui neces infandas tristissima mente concipiunt. 6 Viveret enim princips Aurelianus, quo <neque fortior> neque utilior fuit quisquam. 7 Respirare certe post infelicitatem Valeriani, post Gallieni mala imperante Claudio coeperat nostra res p. ; at aedem reddita fuerat Aureliano toto penitus orbe vincente. 8 Ille nobis Gallias dedit, ille Italiam liberavit, ille Vindelicis iugum barbaricae servitutis amovit. Illo vincente Illyricum restitutum est, redditae Romanis legibus Thraciae. 9 Ille, pro pudor[e], orientem femineo pressum iugo in nostra iura restituit, ille Persas, insultantes adhuc Valeriani nece, fudit, fugavit, oppressit. 10 Illum Saraceni, Blemmyes, Exsomitae, Bactrani, Seres, Hiberi, Albani, Armenii, populi etiam Indorum veluti praesentem paene venerati sunt deum. 11 Illius donis, quae a barbaris gentibus meruit, refertum est Capitolium. Quindecim milia librarum auri ex eius liberalitate unum tenet templum, omnia in urbe fana eius micant donis. 12 Quare, p. c. ,vel deos ipsos iure convenio, qui talem principem interire passi sunt, nisi forte secum eum esse maluerunt. 13 Decerno igitur divinos honores, idque vos omnes aestimo esse facturos. Nam de imperatore diligendo ad eundem exercitum censeo esse referendum. 14 Etenim in tali genere sententiae nisi fiat quod dicitur, et electi periculum erit et eligentis invidia." 15 Probata sententia est Taciti. Attamen cum iterum atque iterum mitteretur, ex senatus consulto, quod in Taciti vita dicemus, Tacitus factus est imperator.