Latin · ~7 min
Book 4, lines 4.1.734-4.1.779
Lucan, DE BELLO CIVILI SIVE PHARSALIA 4.1.734-779
Not analysed yet
ipse sub aurorae primos excedere motus
signa iubet castris, multum frustraque rogatus
ut Libycas metuat fraudes infectaque semper
Punica bella dolis. leti fortuna propinqui
tradiderat fatis iuuenem, bellumque trahebat
auctorem ciuile suum. super ardua ducit
saxa, super cautes, abrupto limite signa;
cum procul e summis conspecti collibus hostes
fraude sua cessere parum, dum colle relicto
effusam patulis aciem committeret aruis.
ille fugam credens simulatae nescius artis,
ut uictor, mersos aciem deiecit in agros.
ut primum patuere doli, Numidaeque fugaces
undique conpletis clauserunt montibus agmen,
obstipuit dux ipse simul perituraque turba.
non timidi petiere fugam, non proelia fortes,
quippe ubi non sonipes motus clangore tubarum
saxa quatit pulsu rigidos uexantia frenos
ora terens spargitque iubas et subrigit auris
incertoque pedum pugnat non stare tumultu:
fessa iacet ceruix, fumant sudoribus artus
oraque proiecta squalent arentia lingua,
pectora rauca gemunt, quae creber anhelitus urguet,
et defecta grauis longe trahit ilia pulsus
siccaque sanguineis durescit spuma lupatis.
iamque gradum neque uerberibus stimulisque coacti
nec quamuis crebris iussi calcaribus addunt:
uolneribus coguntur equi; nec profuit ulli
cornipedis rupisse moras, neque enim impetus ille
incursusque fuit: tantum perfertur ad hostis
et spatium iaculis oblato uolnere donat.
at, uagus Afer equos ut primum emisit in agmen,
tum campi tremuere sono, terraque soluta,
quantus Bistonio torquetur turbine, puluis
aera nube sua texit traxitque tenebras.
ut uero in pedites fatum miserabile belli
incubuit, nullo dubii discrimine Martis
ancipites steterunt casus, set tempora pugnae
mors tenuit; neque enim licuit procurrere contra
et miscere manus. sic undique saepta iuuentus
comminus obliquis et rectis eminus hastis
obruitur, non uolneribus nec sanguine solum,
telorum nimbo peritura et pondere ferri.
ergo acies tantae paruum spissantur in orbem,
ac, siquis metuens medium correpsit in agmen,
uix inpune suos inter conuertitur enses;