Latin · ~8 min
Lines 1.286-1.334
May, Liber Quartus 1.286-334
Not analysed yet
"Nec libertatem per tanta pericula, per tot
"Aerumnas, quaerent, cum nobis regna probentur,
"Et non displiceat duro servire Catoni.
"Ah! potius fragilem hanc sit fas abrumpere vitam,
"Quam te, Libertas, violem. Sed, Numina si te
"Nunc tandem jussêre mori, tua funera saltem
"Prosequar, et Stygias liber comitabor ad umbras.
"Non ultra dubitare licet. "Tunc pectora dextrâ
Nuda ferit moriensque cadit; morientis ad ictum
Undique concurrunt famuli; labentia tollunt
Membra viri; vulnus refovent; mortique quietem
Eripiunt tantum, dum, quam projecerat ipse
Tanto animo, heu! frustra, contendunt reddere vitam.
Impatiens lucis, propriâ Cato vulnera dextrâ
Dilacerat; mortemque docet non posse negari.
Caesar, Thapsiacâ victor de clade reversus,
Tendit Adrumentum, cum jam victoria passim
Securum praestabat iter. Non arma nec ullae
Insidiae clausêre vias. Ignoscit ubique
Supplicibus; cum nulla videt restare pericla,
Tutaque fortunâ facta est clementia tantâ.
Inde Uticam advenit Caesar; fataque Catonis
Audito, ingemuit; questusque, "O invide!" dixit,
"Cur odio moreris nostri? vitamque relinquis,
"Ne non Caesareae bonitati injuria fiat?
"Heu! tibi crudelis nimium moriendo fuisti,
"Ut moriendo mihi posses crudelior esse.
"Durior interitu, quam vitâ armisque fuisti,
"Hostes es; atque odium nostri, quod sanguine nostro
"Non potuisti unquam, voluisti sanguine saltem
"Nunc satiare tuo, teque ipsum impendere damno
"Caesaris. Evitas nostrum, crudelis, amorem,
"Ut luctum facias. Mihi quid clementia prodest,
"Cui non Romani dubitant praeponere mortem?
"Infelix Magnus sese committere fraudi
"Barbaricae potius quam nostro elegit amori.
"Sed tamen ille, suas sperans reparare ruinas,
"Auxilium infido, non mortem, a rege petivit,
"Quam tamen invitus subiit: tu sponte perîsti,
"Invidiam facture mihi. Sed detrahet illam
"Invidiam, et spes injustas clementia vincet.
"Deflebo funus, natumque amplectar honore;
"Nec me crudelem victo fore sentiet orbis. "
Dans veniam Caesar timidis Uticensibus, agmen
Defessum reficit; paulumque moratus in urbe,
Munimenta videns, circumspicit undique latam
Planitiem: prope silva stetit, (regionibus illis
Rara nimis) non ampla tamen, quam lentus alebat
Bagrada, qui siccas illic connectit arenas.