6

Capitulum VI: Cuius sit ipsa moneta. Quamvis pro utilitate communi princeps habeat signare numisma, non tamen ipse dominus seu proprietarius est monetae currentis in suo principatu. Moneta siquidem est instrumentum aequivalens permutandi divitias naturales, ut patet ex primo capitulo. Ipsa igitur est eorum possessio quorum sunt huiusmodi divitiae. Nam si quis dat panem suum, vel laborem proprii corporis pro pecunia, cum ipse eam recepit, ipsa est sua, sicut erat panis vel labor corporis, qui erat in eius potestate libera, supposito quod non sit servus. Deus enim a principio non dedit solum principibus libertatem ad dominium rerum, sed primis parentibus et toti posteritati, ut habetur in Genesi (1 Mos. 1,28-30). Moneta igitur non est solius principis. Si quis autem vellet opponere per hoc, quod Salvator noster, ostenso sibi quodam denario, interrogavit dicens: «Cuius est imago et superscriptio haec?» et cum responsum est: «Caesaris», ipse sententiavit dicens: «Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari, et quae Dei sunt, Deo» (Matth. 22,17-21). Ac si diceret: Caesaris est numisma, ex quo imago Caesaris in eo est impressa. Sed inspicienti seriem Evangelii patet facile, quod non ideo dicitur Caesari deberi denarius, quia erat Caesaris imagine superscriptus, sed quoniam erat tributum. Nam, ut ait Apostolus: «Cui tributum, tributum, et cui vectigal, vectigal« (Rom. 13,17). Christus itaque signavit, per hoc posse cognosci cui debeatur tributum: quia illi debebatur, qui pro republica militabat, et qui ratione imperii poterat fabricare monetam. Est igitur pecunia communitatis et singularium personarum: et ita dicit Aristoteles VII Politicae, et Tullius circa finem veteris Rhetoricae.