Latin
Book 1, lines 1.189-1.230
Orientius, Saint, Commonitorium 1.189-230
Not analysed yet
Cumque ita se solo naturae munere seruent,
Quae nec consilio nec ratione uigent,
Quid mirum domini si iussa uerenda secutum
Mutua constringet cura hominis hominem,
Atque usu ingenio rebus ratione peritus
Vt sua quae tua sunt commoda frater agat?
Hinc uenit illa placens merito sententia, nectens
Humanum parili condicione genus:
Ne facias aliis quidquid fieri tibi non uis,
Idque aliis facias quod tibi uis fieri.
Quod genus est hominum, qui ritus sexus et aetas,
Quis neget hoc rectum, quis neget hoc facile?
Quid non mandatum late complectitur artum?
Plenius hac tradi quid breuitate potest?
Namque ea quae mala sunt, fieri modo sic mihi nolim,
Vt rursum cupiam quae bona sunt fieri.
Indice non opus est, doctor nec quaeritur ullus:
De nobis scimus quae bona, quae mala sunt.
Gaudebis certe, si quis te nocte uiantem
Blandus uicinum ducat in hospitium:
Tu quoque sollicitus prouisis excipe tectis
Illum, qui sera nocte uiator erit.
Veste tegi nudus, sitiens ad pocla uocari,
Esuriens optas ut satiere cibis:
Te quoque permoueat proprii par cura laboris,
Diuide cum miseris pallia, pocla, cibos.
Ecce manum poscis lapsus, solacia maestus,
Auxilium trepidus, consilium dubius:
Id maestis dubiis trepidis labentibus offer:
In simili causa fac(==FA+C) ut ameris amans.
Certe incusari te falso crimine non uis:
Crimine falso alios insimulare time.
Odisti furem: furtum fuge; perdere non uis
Per uim quae tua sunt: nil uiolenter agas.
Pacta tibi dubio non uis nutare paratu:
Promissam certo pectore redde fidem.
Quae tibi detraxit uelles succidere linguam:
Cura sit ut nullum liuida uerba notent.
Mutua cum poscis, uis sumere protinus aera:
Mutua poscentem dextera prompta iuuet.
Elatos fastu damnas: depone tumorem;
Quod fugis in celsis nesciat inferior.