Latin
QEXEMPLVM NOSTRO MORE DISCVRRAMVS: QVO SIN
Oronce Finé, Protomathesis 39
Unproofread scanNot analysed yet
Ablata deinde praefatae radicis elementa, multiplicato per quem uolueris numerum articulum, prout libuerit partes eiusdem integri denominare: utpote per 10, si in decimas: 20, si in uigesimas: 30, si in trigesimas: 40, si in quadragesimas: 50, si in quinquagesimas: aut 60, si in sexagesimas integri partes, ipsum uolueris resoluere integrum. A producto rursum numero, auferto tot uersus dextram elementa, quotus est praefatus dimidius additarum tziphrarum numerus: &reliqua manentia laeuorsum elementa, scribe post integri iam inuenti numerum, pro prima eiusdem fractione ab articulo multiplicante denominata. Iterum subtracta nuper elementa, per eundem articulum multiplica, &à producto numero tot, quot prius remoueantur uersus dextram elementa: &relictum ad laeuam numerum, iuxta priorem collocato fractionem, pro secunda eiusdem integri fractione ab assumpto articulo denominata. Idque toties facito: quousquè tot tziphrae praecisè relinquantur, quot sunt in ipso dimidio additarum tziphrarum numero. Hoc enim ingenio, praecisam satis, pro additarum tziphrarum numero, eiusdem oblati numeri, poteris extrahere radicem. Ex quo sequitur, quanto plures tziphras oblato iunxeris numero: tanto praecisiorem eiusdem numeri quadratam fore radicem. QDETVR IN EXEMPLVM,IO numerus: cuius radix quadrata desydere tur. Ipsis itaque IO, adde sex tziphras: consurget 10000000. cuius quidem numeri quadrata radix, per doctrinam antecedentem, inuenitur 3162 (uelut obiecta descriptio manifestat) remanentibus ex toto numero 1756: quae neglecta, sensibilem non generabunt errorem. Tolle igitur 3TXE 5 tria prima eiusdem radicis elementa, hocest, 162 (quoTABAE 6 niam dimidius additarum tziphrarum numerus, est ternarius) &reliquum elementum, utpote 3, seruato pro integro futurae radicis numero. Multiplica post GFa 3 2 modum 162, per 60 (placet enim hunc eligere nume rum) producenturquè 9720. à quo numero tria rur sum auferas elementa, uidelicet 720: &relictum quartum, scilicet 9, seruato pro primorum minutorum numero, post 3 integra dextram uersus collocando. Rursum ducito 720, in eundem numerum 60: &resultabunt 43200. à quibus si dempseris 200, hoc est, tria prima elementa, pro dimidio additarum tziphrarum numero: su pererunt 43, loco secundorum scribenda. Tandem multiplicato 200, per eadem 60: fient 12000. unde sublatis tribus primis elementis non significatiuis, utpote ooo: reliqua duo elementa significatiua, uidelicet 12, pro fractione tertiorum reponenda sunt. Neque ultra procedendum est: quoniam nuper oblatatria elemen ta, sunt non significatiua, dimidio coniunctarum tziphrarum numero penitus similia. Colligentur ergo, pro desyderata radice 3. 9. 43. 12: id est, 3 integra, 9 minuta, 43 secunda, &12 tertia integri. Idem facito, &iudicato de caeteris quibuscunque numeris. Possestamen, inuenta radice 3162, accipere 3 pro integris, ueluti supra fecimus: sed 1 pro decima unius integri parte, 6 autem pro sex decimis eiusdem partis decimae, 2 tandem pro duabus decimis unius decimae alterius decimae partis integri, denaria numerorum obseruata ratione. De cubicae radicis inuentione. Caput. VIII. Ruid nam sit cubicam