Edition urn:cts:pta:pta0005.pta001.pta-grcBibex, Λόγος πρῶτος

Β. Πάνυ μὲν οὖν, ἐπεί τοι καὶ τῆς ἀρίστης ἐλπίδος καὶ τῆς ἐν Χριστῷ θυμηδίας διωλισθήκασιν οἱ κεκλημένοι μὲν εἰς τοὺς γάμους καταρνησάμενοι δὲ τὴν ἄφιξιν. ὧν ὁ μέν τις ἔφη· γυναῖκα ἔγημα καὶ οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. ὁ δέ τις ἀγρὸν ἐκπρίασθαι λέγων ἀμείνω τῆς κλήσεως ἐποιεῖτο τὰ πρόσκαιρα. Α. Εὖγε, ὦ Παλλάδιε, εὐφραίνoις γὰρ ἡμᾶς τὰ εἰκότα λέγων καὶ ἐξ εὐμαθείας τῆς ἄγαν προαναθρώσκων εὖ μάλα πρὸς τὸ συνιέναι θερμῶς τοῦ λόγου τὸ πέρας. ἄθρει δὴ οὖν, ὅτι τοῖς ὀλοσχερῶς τε καὶ ὁλοτρόπως ἀκολουθοῦσι θεῷ καὶ τῆς εἰς αὐτὸν ἐλπίδος πεποιημένοις δεύτερα τὰ σαρκὸς καὶ φιληδονίαν κοσμικὴν ἕψεται δὴ πάντως τὸ εὐλογίας τῆς ἄνωθεν πλουσίως μεταλαχεῖν. τί γὰρ ἔφη πρὸς Ἀβραάμ; καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα καὶ εὐλογήσω σε, καὶ τὰ τούτοις συνημμένα. ὁρᾷς οὖν, ὅσην αὐτῷ πληθὺν ἐπεσώρευσε πνευματικῶν ἀγαθῶν; Τίνα δὲ τρόπον ἀπαίρει τῆς ἐνεγκούσης ὁ Ἀβραάμ, πῶς οὐκ ἄξιον ἰδεῖν; ἔλαβε, γάρ φησι, Σάρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὸν Λώτ, τὸν υἱὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν, ὅσα ἐκτήσαντο καὶ πᾶσαν ψυχήν, ἣν ἐκτήσαντο ἐν Χαρράν. καὶ ἐξῆλθον πορευθῆναι εἰς γῆν Χαναάν, καὶ διώδευσεν Ἀβραὰμ τὴν γῆν εἰς τὸ μῆκος αὐτῆς ἕως τοῦ τόπου Συχὲμ ἐπὶ τὴν δρῦν τὴν ὑψηλήν. ἐξεχώρει μὲν γὰρ ἐκ Χαρρὰν οὐδὲν ἑαυτοῦ λείψανον ἀφιεὶς ἐν αὐτῇ, παγγενῆ δὲ ὥσπερ καὶ πανοικὶ προ θυμότατα μετατρέχων εἰς γῆν Χαναάν, ἣν ἔδειξε θεός. εἶτα δίεισι τὴν γῆν εἰς τὸ μῆκος αὐτῆς καὶ εἰς γῆν ἔρχεται τὴν ὑψηλήν. ὁ γάρ τοι βεβουλευμένος τοῖς θείοις εὖ μάλα κατακολουθεῖν θεσπίσμασι καὶ φροντίδος τῆς ἀρίστης ἀξιοῦν τὴν ἄνωθεν κλῆσιν ἐξίτω ζωῆς τῆς ἐν ἡδοναῖς κοσμικαῖς ὅλος διόλου καὶ οἱονεὶ παγγενῆ οὐδὲν τῆς ἑαυτοῦ διανοίας λείψανον ἀφιείς, ἐν οἷς ἦν ποτε. ἀπαιρεῖ γὰρ οὕτως ὀρθῶς καὶ διοδεύσει τὴν γῆν, εἰς ἣν κέκληται παρὰ θεοῦ, ἵνα, ὥς ὁ μακάριος γράφει Παῦλος, ἐξισχύσῃ καταλαβέσθαι σὺν πᾶσι τοῖς ἁγίοις, τί τὸ πλάτος καὶ μῆκος καὶ ὕψος καὶ βάθος τοῦ μυστηρίου Χριστοῦ. πρὸς γῆν γὰρ τότε τὴν ὑψηλὴν ἀναφοιτήσει καλῶς, τοῦτ’ ἔστι πρὸς ἕξιν τὴν ἀνῳκισμένην ἐν ἀρεταῖς καὶ οὐδαμόθεν ἔχουσαν ἔτι τὸ κατερριμμένον εἰς φιλοσαρκίαν. Ἀφικομένῳ δὲ ἤδη πρὸς τοῦτο τί πάλιν ἔσται τῶν ἀγαθῶν, ἐξ αὐτῶν εἰσόμεθα τῶν ἱερῶν γραμμάτων. ὤφθη, γάρ φησι, κύ ριος τῷ Ἀβραὰμ καὶ εἶπεν αὐτῷ· τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην. καὶ ᾠκοδόμησεν Ἀβραὰμ ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ τῷ ὀφθέντι αὐτῷ. ἐμφιλοχωροῦντι μὲν γὰρ εἰς γῆν πατρίδος αὐτοῦ καὶ οὔπω πρὸς τὴν ἁγίαν μεταχωρήσαντι γῆν μόνος δέδοται χρησμὸς τοῦ μεταχωρῆσαι δεῖν εἰς ἑτέραν τῆς ἐνεγκούσης ἠφειδηκότα. ἐπειδὴ δὲ ἦλθεν εἰς γῆν Χαναὰν πανοικί τε καὶ πανσκευεὶ καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν ἀνέθορε γῆν, ἡ τῆς θεοπτίας δέδοται χάρις καὶ τῆς ἐλπίδος τὸ ἀσφαλὲς ἐν βεβαίῳ τῆς ἐπαγγελίας καὶ τὸ ἐξεῖναι λοιπὸν ἐγείρειν θυσιαστήριον. καὶ ἡμῖν οὖν ἄρα κατά γε τὸ ἴσον τοῦ λόγου σχῆμα προσμένουσι μὲν τῷ κόσμῳ καὶ ταῖς κατ’ αὐτὸν βδελυρωτάταις ἡδοναῖς οὐδεμία μὲν ἔσται παρὰ θεοῦ χάρις· κεκλημένοις δὲ καὶ τοῖς θείοις ὑπείκουσι νόμοις ἀναθρώσκουσί τε καθάπερ εἰς γῆν ὑψηλὴν τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἀγαθῶν ἔφεσίν τε καὶ προθυμίαν, ἐνίησι μὲν τῆς ἰδίας δόξης τὴν γνῶσιν ὁ θεὸς καὶ τὸ τῆς ἐλπίδος ἐρηρεισμένον ἐπαγγέλλεται· εὐσθενῆ δὲ οὕτω τὸν ἐν ἡμῖν ἀπεργάζεται νοῦν, ὡς ἤδη πως ἰσχύσαι θυσίας προσάγειν πνευματικὰς καὶ εὐωδίαν γενέσθαι Χριστοῦ τῷ θεῷ καὶ πατρὶ κατὰ τὸ γεγραμμένον· παραστῆσαι δὲ καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα θυσίαν ζῶσαν εὐάρεστον τῷ θεῷ τὴν λογικὴν καὶ ἐν πνεύματι λατρείαν τὴν ἀπόδεκτον παρὰ θεῷ. προσίεται γὰρ ἀσμένως τῆς ἐν πνεύματι λατρείας τοὺς τρόπους καὶ θυσίαν ἡγεῖται τὸ χρῆμα πνευματικήν. Β. Μεθορμίζεσθαι δὴ οὖν ἐπὶ τὰ ἀμείνω πρέπει τῶν αἰσχιόνων ἀπαίροντας καὶ προσίεσθαι μὲν ὡς ἥδιστα τὴν ἄνωθεν κλῆσιν, ἐμφιλοχωρεῖν δὲ ὅτι μάλιστα φιλεῖν τοῖς ἐκ νόμου τετιμημένοις καὶ τὴν ἀρίστην ψῆφον λαχοῦσι παρὰ θεῷ. ὡς τό τοι ζητεῖν ἀνόπιν ἰέναι καὶ ὑπονοστεῖν ἐπί τι τῶν ἀδικεῖν εἰωθότων αἰτίας οὐκ ἀπαλλάξομεν. Α. Οὐ μὲν οὖν, ὦ ἑταῖρε. παγχάλεπον μὲν γὰρ τὸ νοσεῖν ἑλέσθαι πάλιν τὰ ὧν ἂν ἐξοίχοιτό τις· ὡς τοῖς γε ἅπαξ ἐξῃρημένοις δυνάμει θεοῦ πολιτείας κοσμικῆς σφαλερὸν ἄγαν τὸ κἂν γοῦν εἰς αὐτὴν ἀποβλέψαι μόνον καὶ οἱονεὶ πρὸς ἀνάμνησιν ἰέναι πλημμελημάτων εἰς τὴν ἐπ’ αὐτοῖς ἀγάπησιν ἱέντας τὸν νοῦν. καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος μελῳδὸς ἐλιπάρει λέγων· ἀπόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς μου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητα. ματαιότης γὰρ ὡς ἀληθῶς ὁ τοῦδε τοῦ βίου περισπασμὸς καὶ ἡ τῶν προσκαίρων διάκενος τέρψις· ὧν ὅτι προσήκει διίστασθαι καὶ ἀποφοιτᾶν, παραιτεῖσθαι δὲ καὶ μόνην τὴν ὡς ἐν ἐννοίαις μέν, ἔτι σὺν ἡδονῇ δὲ κατάσκεψιν τόν γε ὡς ἀληθῶς ὀρθοποδεῖν ᾑρημένον, ἀναμάθοι τις ἂν κἀντεῦθεν εὐκόλως.