Latin · ~8 min
6.4 to 6.8
Erasmus, Institutio Principis Christiani 6.4-8
Not analysed yet
[6,4] Iure notatus est Dionysius ille Syracusanus, qui tyrannico consilio plurimas tulit leges, alias super alias ingerens, easque ut fit a populo negligi patiebatur, quo cunctos ad hunc modum sibi redderet obnoxios. At istud non est leges condere, sed laqueos tendere. [6,5] Et merito reprehensus est Epitades, qui legem tulit, ut liberum esset cuique cui uellet sua relinquere, hoc interim agens ut ipse filium quem oderat, posset exhaeredare. At primum non intelligebat populus hominis technam, uerum ea res deinde grauem perniciem attulit Reipublicae. [6,6] Eiusmodi leges proponat Princeps, quae non solum poenam denuncient sontibus, uerum etiam quae persua- deant non esse peccandum. Proinde elrant, qui putant, leges paucissimis uerbis esse comprehend�ndas, ut tantum iube- ant, non etiam doceant, imo magis in hoc sint occupatae, ut deterreant a peccando rationibus quam poenis. Etiamsi hanc Platonis sententiam non approbat Seneca, sed audac- ter hoc quidem magis, quam erudite. [6,7] Idem non permittit iuuenibus disputare de aequitate legis, senioribus permittit moderate. Verum ut non est uulgi, temere censere leges Principum, ita Principis est curare, ut eas ferat leges, quae bonis omnibus placeant, ut meminerit infimis etiam sensum esse communem. Laudatus est in hoc M- Antoninus Pius, quod nihil umquam egerit, quod omnibus per litteras etiam non conatus sit approbare, redditis causis cur id iudicarit expedire Reipublicae. [6,8] Eleganter Xenophon in Oeconomicis prodidit, caetera quoque animantia duabus rebus potissimum adduci ad obtemperandum: cibo, si quod fuerit abiectius, aut delinimento, si generosius, uelut equus: et plagis, si contumacius, uelut asinus. At homo cura sit animal omnium generosissimum, non tam minis ac suppliciis cogi, quam praemiis oportebit ad officium inuitari legibus. Leges igitur non solum poenam irrogent delinquentibus, sed praemiis quoque prouocent ad bene merendum de Republica. Quod genus multas fuisse uidemus apud ueteres. Si quis fortiter fecisset in bello, optabat praemium, et si cecidisset, liberi ex publico alebantur. Si quis ciuem seruasset, si quis hostem a moenibus depulisset, si quis salubri consilio succurrisset Reipublicae, erat officio praemium.