14.28.1.21 to 14.28.1.23

XXI. 1 Longius amore imperatoris optimi progredior quam pedestris sermo desiderat. quare addam illud, quod praecipue tanto viro fatalem properavit necessitatem. 2 nam cum Sirmium venisset ac solum patrium effecundari cuperet <et> dilatari, ad siccandam quandam paludem multa simul milia militum posiut ingentem parans fossam, qua[m] deiectis in Savum naribus loca Sirmiensibus profutura siccaret. 3 hoc permoti milites confugientem eum in turrem ferratam, [tam] quam ipse speculae causa e[t]latissimam exaedificaverat, interemerunt anno imperii sui quinto. 4 postea tamen ingens ei sepulchrum elatis aggeribus omnes pariter milites fecerunt cum titulo huius modi inciso marmori: 'hic Probus imperator et vere probus situs est, victor omnium gentium barbararum, victor etiam tyrannorum.' XXII. 1 Conferenti mihi cum aliis imperatoribus principem Probum omnibus prope Romanis ducibus, qua[si] fortes clementes, qua prudentes, qua mirabiles extiterunt, intellego hunc virum aut parem fuisse aut, si non repugnat invidia furiosa, meliorem. 2 quinquennio enim imperii sui per totum orbem terrarum tot bella gessit, et quidem per se, ut mirabile sit, quem ad modum omnibus occurrerit proeliis. 3 multa manu sua fecit, duces praeclarissimos instituit. nam ex eius disciplina Carus, Diocletianus, Constantius, Asclepiodotus, Annibalianus, Leonides, Cecropius, Pisonianus, Herennianus, Gaudiosus, Ursinianus et ceteri, quos patres nostri mirati sunt et de quibus nonnulli boni principes extiterunt. 4 conferat nunc, cui placet, viginti Traiani Hadrianique annos, conferat prope totidem Antoninorum. nam quid de Augusto loquar, cuius imperii anni<s> vix potest advivi? malos autem principes taceo. ipsa vox Probi clarissima indicat, quid se facere potuissse speraret, qui dixit brevi necessarios milites non futuros. XXIII. 1 Ille vero conscius sui non barbaros timuit, non tyrannos. 2 quae deinde felicitas emicuisset, si sub illo principe milites non fuissent? annonam provincialis daret nullus, stipendia de largitionibus nulla erogarentur, aeternos thesauros haberet Romana res p. ,nihil expenderetur a principe, nihil a possessore redderetur: aureum profecto saeculum promittebat. 3 nulla futura erant castra, nusquam lituus audiendus, arma non erant fabricanda, populus iste militantium, qui nunc bellis civilibus rem p. vexat, araret, studiis incumberet, erudiretur artibus, navigaret. adde quod nullus occideretur in bello. 4 dii boni, quid tantum vos offendit Romana res p. ,cui talem principem sustulistis? 5 eant nunc, qui ad civilia bella milites parant, in germanorum necem arment dexteras fratrum, hortentur in patrum vulnera liberos et divinitatem Probo derogent, quam imperatores nostri prudenter et consecrandam vultibus et ornandam templis {et} celebrandam ludis circensibus iudicarunt.