Latin · ~8 min
Lines 1.93-1.140
May, Liber Tertius 1.93-140
Not analysed yet
"Labentem patriam teneris suscepit ab annis,
"Nullus adhuc titulis, nulloque insignis honore:
"Nec vires habuit, nisi quas virtute paravit.
"Quantos ille duces juvenili ardore subegit,
"Cum Marii moestam lacerasset factio Romam,
"Et miseram assiduis implesset caedibus urbem!
"Quot tum pro patriâ felicia bella peregit!
"Illius auspiciis audax est Carbo peremtus,
"Et cecidit terris Sertorius exsul Iberis.
"Praeclarum Libyco (dignus tunc nomine Magni)
"Duxit (adhuc Romanus eques) de rege triumphum.
"Haec fecit, nondumque tuos excesserat annos.
"Sed tu cur Libycis resides privatus in oris?
"Unius auxilium dextrae praestare valebis
"Hîc tantum patriae: procul hinc tu collige vires,
"Et libertati ductor succurre cadenti:
"Vel dignam tantis natalibus oppete mortem. "
Nil contra juvenis; sed (tamquam Roma Catonis
Ex ore admoneat, promantve oracula vocem)
Obsequitur citius dicto; et, dans carbasa ventis,
Digreditur Libycis, nunquam rediturus, ab oris,
Ut cadat Europâ magnus, ductorque per agros
Tot ferat Hispanos Romanae vulnera gentis,
Quot prima Emathiis victoria Caesaris arvis
Proxima vel faciet Libycis. Nimis invida quamquam,
Nobilis o Pompei! longae tibi fata negârunt
(Quae patri dederant) felicia tempora vitae;
Morte tamen patrem aequabis, magnaque ruinâ;
Nec fera fatalem vincet Pharsalia Mundam.
Sicaniis Caesar vires jam nactus ab oris
Protinus Uzzitae excelsum prope moenia montem
Occupat. Huc ducunt, collatis undique signis,
Rex Juba Scipiadesque suas ad proelia turmas.
Conspectu Uzzitae bellum jam constitit omne.
Scipio detrectat pugnam; nec dulcia tantis
Uzzitae fato damnantur cladibus arva;
Quamvis ter Caesar, certaminis acer amore,
Instruit armatas acies, ter provocat hostes.
Sed nullam pugnae cum spem superesse videbat,
Destituit rursus montem; et laeto omine Thapsi,
Nocte iter emensus, fatalia venit in arva.
Illic Virgilius valido castella tenebat
Milite, Scipiadae fidus, causaeque senatûs.
Scipiadae regisque Jubae vexilia sequuntur
Ad Thapsum, quamvis cladis praesaga futurae
Aethera non cessant dare signa minacia. Lumen
Horridius tenebris praebebant fulgura: stellae
Insolitae visae; intonuit sine nubibus aër;