Ἀθανασίου ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Ἀθανασίου ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας· Κατὰ εἰδώλων

Ἀποστᾶσα τῆς τῶν νοητῶν θεωρίας καὶ ταῖς κατὰ μέρος τοῦ σώματος ἐνεργείαις καταχρωμένη ,καὶ ἡσθεῖσα τῇ τοῦ σώματος θεωρίᾳ καὶ ἰδοῦσα καλὸν ἑαυτῇ εἶναι τὴν ἡδονήν, πλανηθεῖσα κατεχρήσατο τῷ τοῦ καλοῦ ὀνόματι ,καὶ ἐνόμισεν εἶναι τὴν ἡδονὴν αὐτὸ τὸ ὄντως καλόν. ὥσπερ εἴ τις τὴν διάνοιαν παραπληγεὶς καὶ ἀπαιτῶν ξίφος κατὰ τῶν ἀπαντώντων ,νομίζοιτο τοῦτο εἶναι τὸ σωφρονεῖν · ἐρασθεῖσα δὲ τῆς ἡδονῆς ,ποικίλως αὐτὴν ἐνεργεῖν ἤρξατο . οὖσα γὰρ τὴν φύσιν εὐκίνητος ,εἰ καὶ τὰ καλὰ ἀπεστράφη ,ἀλλὰ τοῦ κινεῖσθαι οὐ παύεται. κινεῖται οὖν οὐκ ἔτι μὲν κατὰ ἀρετὴν· οὐδὲ ὥστε τὸν θεὸν ὁρᾶν, ἀλλὰ τὰ μὴ ὄντα λογιζομένη τὸ ἑαυτῆς δυνατὸν μεταποιεῖ, καταχρωμένη τούτῳ εἰς ἃς ἐπενόησεν ἐπιθυμίας· ἐπεί, καὶ αὐτεξούσιος γέγονε ,δύναται γὰρ ὥσπερ πρὸς τὰ καλὰ νεύειν, οὕτως καὶ τὰ καλὰ ἀποστρέφεσθαι . ἀποστρεφομένη δὲ τὸ καλόν, πάντως τὰ ἐναντία λογίζεται ,παύσασθαι γὰρ καθόλου τοῦ κινεῖσθαι οὐ δύναται, τὴν φύσιν οὖσα ὡς προεῖπον ,εὐκίνητος. καὶ γινώσκουσα τὸ αὐτεξούσιον ἑαυτῆς ὁρᾷ ἑαυτὴν δύνασθαι κατ’ ἀμφότερα τοῖς τοῦ σώματος μέλεσι χρᾶσθαι · εἴς τε τὰ ὄντα καὶ τὰ μὴ ὄντα. ὄντα δὲ ἐστι τὰ καλά ,οὐκ ὄντα δὲ τὰ φαῦλα . ὄντα δέ φημι τὰ καλὰ ,καθότι ἐκ τοῦ ὄντος θεοῦ τὰ παραδείγματα ἔχει· οὐκ ὄντα δὲ τὰ κακὰ λέγω ,καθότι ἐπινοίαις ἀνθρώπων οὐκ ὄντα ἀναπέπλασται ,ἔχοντος γὰρ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς εἰς τὸ τὴν κτίσιν ὁρᾶν · καὶ διὰ τῆς παναρμονίου ταύτης συντάξεως γινώσκειν τὸν δημιουργόν · ἔχοντος δὲ καὶ ἀκοὴν εἰς ἐπακρόασιν τῶν θείων λογίων ,καὶ τῶν τοῦ θεοῦ νόμων ,ἔχοντος δὲ καὶ χεῖρας, εἴς τε τὴν τῶν ἀναγκαίων ἐνέργειαν ,καὶ ἔκτασιν τῆς πρὸς τὸν θεὸν εὐχῆς, ἡ ψυχὴ ἀποστᾶσα τῆς πρὸς τὰ καλὰ θεωρίας καὶ τῆς ἐν αὐτοῖς κινήσεως ,λοιπὸν πλανωμένη κινεῖται εἰς τὰ ἐναντία. εἶτα τὸ δυνατὸν ἑαυτῆς ,ὡς προεῖπον, ὁρῶσα καὶ τούτῳ καταχρωμένη ἐνενόησεν ,ὅτι καὶ εἰς τὰ ἐναντία δύναται κινεῖν τὰ τοῦ σώματος μέλη· καὶ διὰ τοῦτο ἀντὶ τοῦ τὴν κτίσιν ὁρᾶν εἰς ἐπιθυμίας τὸν ὀφθαλμὸν ἀποστρέφει δεικνύουσα ,ὅτι καὶ τοῦτο δύναται, καὶ νομίζουσα ὅτι ἅπαξ κινουμένη σώζει τὴν ἑαυτῆς ἀξίαν καὶ οὐχ ἁμαρτάνει ποιοῦσα ὃ δύναται καὶ οὐκ εἰδυῖα ὅτι οὐχ ἁπλῶς κινεῖσθαι, ἀλλ’ εἰς ἃ δεῖ κινεῖσθαι γέγονε . τούτου γὰρ χάριν καὶ ἀποστολικὴ παρεγγυᾶ φωνή · πάντα ἔξεστιν, ἀλλ’ οὐ πάντα συμφέρει.